Басты бет
2026 жылғы тамыздан бастап аудиторлық қызметте не өзгерді? - FCHAIN

2026 жылғы тамыздан бастап аудиторлық қызметте не өзгерді? - FCHAIN

2026 жылғы тамыздан бастап аудиторлық қызметте не өзгерді?

2026 жылғы тамызда Қазақстанда аудиторлық қызмет, мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау салаларында бірқатар өзгерістер күшіне енді. Түзетулер камералдық бақылауға, сәйкестік аудитіне, кәсіби аудиторлық ұйымдарды аккредиттеуге, аудиторлыққа кандидаттарды аттестаттауға және аудиторлық қызметті лицензиялауға қатысты болды. Нарық қатысушылары ескеруі қажет негізгі өзгерістерді қарастырайық.

Камералдық бақылау қағидаларындағы өзгерістер

2026 жылғы 22 тамыздан бастап Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2026 жылғы 4 тамыздағы № 523 бұйрығымен енгізілген өзгерістер қолданылады. Түзетулер Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 598 бұйрығымен бекітілген Камералдық бақылауды жүргізу қағидаларына қатысты болды. Атап айтқанда, ішкі мемлекеттік аудит жөніндегі уәкілетті орган ұғымы нақтыланды, ал Қағидалардың 28-тармағы жаңа редакцияда жазылды. Бұзушылықтарды жою туралы хабарлама белгіленген мерзімде орындалмаған жағдайда мемлекеттік аудит объектісінің кодтары мен шоттары, оның ішінде корреспонденттік шоттарды қоспағанда, банктік шоттары бойынша шығыс операциялары тоқтатыла тұруы мүмкін. Бұл ретте маңызды ерекшеліктер қарастырылған:

аталған шараның қолданылуы хабарламаға берілген қарсылықтарды қарау кезеңінде тоқтатыла тұрады;
анықталған бұзушылықтарды жою мүмкін болмаған жағдайда шара қолданылмайды;
Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы» Заңының 32-бабының 2-тармағында көзделген шығыс операцияларын жүргізу мүмкіндігі сақталады.

Сонымен қатар, жаңа редакцияда:

камералдық бақылаудың тәуекел бейіндерінің тізбесі;
мемлекеттік сатып алуды камералдық бақылау элементтері және анықталған бұзушылықтарды жою тәсілдері бекітілді.

«Сәйкестік аудиті» стандарты жаңартылды

Сол № 523 бұйрықпен Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2022 жылғы 1 ақпандағы № 113 бұйрығымен бекітілген «Сәйкестік аудиті» ішкі мемлекеттік аудит және қаржылық бақылаудың рәсімдік стандартына өзгерістер енгізілді. Жаңарту аясында стандарттың терминологиясы қазіргі заманғы заңнамаға және цифрландыру үдерістеріне сәйкестендірілді. Атап айтқанда, «электрондық жүйелер» ұғымы «цифрлық жүйелер» ұғымымен, ал заңнамалық актілер туралы тұжырымдар Қазақстан Республикасының заңдары туралы тұжырымдармен ауыстырылды. Сондай-ақ сәйкестік аудитінің тиісті бағыттары бойынша оны жүргізуге қойылатын талаптар жаңа редакцияда бекітілді. Өзгерістер 2026 жылғы 22 тамыздан бастап қолданылады.

Кәсіби аудиторлық ұйымдарды аккредиттеудің жаңа қағидалары

Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2026 жылғы 30 шілдедегі № 514 бұйрығымен Кәсіби аудиторлық ұйымдарды аккредиттеу қағидалары жаңа редакцияда жазылды. Өзгерістер мемлекеттік қызмет көрсету үдерісін одан әрі цифрландыруды және нормативтік базаны жаңартуды көздейді. Атап айтқанда, «Кәсіби аудиторлық ұйымды аккредиттеу туралы куәлік беру» мемлекеттік қызметін көрсетуге қойылатын негізгі талаптардың тізбесі жаңартылды. Нормативтік терминологияда «цифрлық үкімет» және «цифрлық жүйелер» ұғымдары да қолданылады. Жаңа қағидалар 2026 жылғы 16 тамыздан бастап қолданылады.

Аудиторлыққа кандидаттарды аттестаттау қағидалары өзгерді

Тамыздағы маңызды өзгерістердің бірі аудиторлыққа кандидаттарды аттестаттауды өткізу тәртібіне қатысты. Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2026 жылғы 27 шілдедегі № 505 бұйрығымен Аудиторлыққа кандидаттарды аттестаттаудан өткізу қағидаларына өзгерістер енгізілді. Енді аттестаттауды өткізу күні туралы ақпарат кәсіби кеңестің интернет-ресурсында жарияланады, ал комиссия кандидаттарға емтихан өткізу күні туралы оны өткізуге дейін кемінде екі ай бұрын хабарлауға тиіс. Сонымен қатар емтихан пәндерінің тізбесі кеңейтілді. Аудиторлыққа кандидаттар қосымша мына пәнді тапсыруы тиіс: «Қаржы және қаржылық менеджмент». Тағы бір маңызды жаңалық — емтиханды компьютерлік технологияларды пайдалана отырып өткізу мүмкіндігі. Бұдан бөлек, емтихандардың оң нәтижелерінің қолданылу мерзімі ұзартылды. Бұған дейін тиісті пән бойынша нәтиже төрт жыл бойы жарамды деп танылса, енді бұл мерзім нәтиже бекітілген күннен бастап бес жылды құрайды. Сонымен қатар Қазақстан Республикасының аудиторлыққа кандидаттарды аттестаттау жөніндегі Біліктілік комиссиясын қалыптастыру және оның қызметін жүзеге асыру қағидаларына өзгерістер енгізілді. Түзетулер 2026 жылғы 8 тамыздан бастап қолданылады.

Аудиторлық қызметті лицензиялауды цифрландыру

2026 жылғы 4 тамыздан бастап Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2026 жылғы 17 шілдедегі № 483 бұйрығымен енгізілген «Аудиторлық қызметті жүзеге асыруға лицензия беру» мемлекеттік қызметін көрсету қағидаларына өзгерістер қолданылады. Түзетулердің негізгі бөлігі заманауи цифрлық терминологияға көшуге және мемлекеттік қызметтерді цифрландыруға байланысты. Лицензия беру қызметін Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Ішкі мемлекеттік аудит комитеті eGov.kz және eLicense.kz цифрлық үкімет веб-порталдары арқылы көрсетеді. Лицензиялық алымды екінші деңгейдегі банктер, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар арқылы, сондай-ақ цифрлық үкіметтің төлем шлюзі арқылы төлеуге болады. Келіп түскен өтініштерді тіркеу және өңдеу «Е-лицензиялау» цифрлық жүйесінде жүзеге асырылады.

Өзгерістер бизнес пен аудиторлық нарық қатысушылары үшін нені білдіреді?

Тамыздағы түзетулер Қазақстандағы аудит пен мемлекеттік қаржылық бақылау саласын жүйелі цифрландырудың жалғасып жатқанын көрсетеді. Кәсіби аудиторлық ұйымдар мен мамандар үшін аккредиттеу және лицензиялау рәсімдерінің жаңартылған талаптарын ескеру ерекше маңызды, ал аудиторлыққа кандидаттар аттестаттауға қойылатын жаңа талаптарды назарға алуы тиіс. Мемлекеттік аудит объектілері болып табылатын ұйымдар камералдық бақылау нәтижелері бойынша берілген хабарламаларды уақтылы орындауға ерекше назар аударуы қажет. Белгіленген мерзімде талаптарды орындамау заңнамада көзделген жағдайларда шоттар бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұруға әкелуі мүмкін. Осыған байланысты компанияларға заңнамадағы өзгерістерді уақтылы қадағалау, ішкі рәсімдерді жаңарту және қаржылық әрі есептік құжаттаманы алдын ала тексеру маңызды.

FChain — бизнеске кәсіби қолдау

Бухгалтерлік есепке, қаржылық есептілікке, аудитке және ішкі бақылауға қойылатын талаптардың өзгеруі бизнестен заңнаманы тұрақты бақылауды және ішкі үдерістерді уақтылы бейімдеуді талап етеді. FChain Қазақстандағы компанияларға кешенді қолдау көрсетеді және мына бағыттар бойынша көмек көрсетуге дайын:

Аудитке дайындалуға немесе қаржылық құжаттаманы тексеруге көмек қажет пе? FChain мамандарына хабарласыңыз. Біз ағымдағы жағдайды талдап, ықтимал тәуекелдерді анықтаймыз және Қазақстан Республикасы заңнамасының қолданыстағы талаптарын ескере отырып, практикалық шешімдер ұсынамыз.

Дайындаған: Анель Космаганбетова

Директордың ассистенті

FChain Қазақстан

📩almaty@f-chain.com
WhatsApp: +7 771 214 1820

Ақыл-кеңес

Бізге жазыңыз немесе жақын орналасқан кеңсені табыңыз