Қазақстанда еңбеккерлердің еңбек құқықтарын қорғау күшейтілуде - FCHAIN

Қазақстанда еңбеккерлердің еңбек құқықтарын қорғау күшейтілуде

Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі еңбек қауіпсіздігін жетілдіруге, қызметкерлердің еңбек құқықтарын қорғауды күшейтуге және әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін дамытуға бағытталған заң жобасын екінші оқылымда қабылдады. Құжат депутаттардың бастамасымен әзірленген. Түзетулер бірінші оқылымда 2025 жылғы 19 қазанда мақұлданды.

 

Еңбек қатынастарын азаматтық–құқықтық шарттармен алмастыруға тыйым салу

Заңның негізгі нормаларының бірі – еңбек қызметінің кемінде бір белгісі болған жағдайда жеке тұлғамен азаматтық-құқықтық сипаттағы шарт (АҚШ) жасасуға тыйым салу. Бұл шара еңбек қатынастарын жасырын алмастырудың алдын алуға және қызметкерлерге еңбек және әлеуметтік кепілдіктердің толық көлемін қамтамасыз етуге бағытталған.

 

Ұжымдық шарттар мен еңбек қауіпсіздігіне қойылатын жаңа талаптар

Заң ұжымдық шарттардың мазмұнын мынадай міндетті талаптармен толықтырады:

• тиісті кәсіптер мен лауазымдар бойынша ең жоғары және ең төменгі жалақы мөлшерлерінің жол берілетін арақатынасы;
• еңбек қызметімен байланысты жазатайым оқиғалар кезінде төленетін жәрдемақылар мен өтемақылар туралы ережелер.

Сонымен қатар денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті органға өндірістік жарақаттың ауырлық дәрежесін айқындау қағидаларын бекіту өкілеттігі беріледі. Еңбек дауларын қарау кезінде келісу комиссиясының жұмысына делдалды тарту тәртібі нақтыланады. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі маманның ұйымның бірінші басшысына тікелей бағынуы бекітіліп, қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етуге жеке жауапкершілік күшейтіледі.

 

Жұмыс істемейтін әкелердің бала күтімі кезеңін зейнетақы тағайындау кезінде есепке алу

Қабылданған заң аясында Әлеуметтік кодекске өзгерістер енгізіліп, жас балаларға нақты күтім жасау уақыты жұмыс істемейтін әкелердің еңбек өтіліне зейнетақы төлемдерін тағайындау кезінде есептелетін болады. Бұл норма Конституциялық соттың нормативтік қаулысын іске асыруға және әлеуметтік саладағы гендерлік теңдікті қамтамасыз етуге бағытталған.

 

Мәслихаттардың қосымша өкілеттіктері

Сондай-ақ мәслихаттардың құзыреті кеңейтіліп, оларға үлгілік ережелер негізінде «Облыстың, қаланың немесе ауданның құрметті азаматы» атағын беру қағидаларын әзірлеу және бекіту құқығы беріледі. Қабылданған өзгерістер қызметкерлердің әлеуметтік қорғалуын арттыруға, әділ еңбек қатынастарын дамытуға және Қазақстандағы еңбек қауіпсіздігі жүйесін нығайтуға бағытталған.

Жеке сот орындаушысының қаулысы негізінде қызметкердің жалақысынан ұстап қалу

 

FChain компаниясы бизнестің өзгерістерге бейімделуіне қалай көмектеседі

Еңбек құқықтарын қорғау мен еңбек қауіпсіздігіне қойылатын талаптар күшейген жағдайда FChain компаниясы бизнеске еңбек және әлеуметтік заңнамадағы өзгерістерге бейімделу бойынша кешенді қолдау көрсетеді. FChain мамандары жұмыс берушілерге еңбек қатынастарын дұрыс құруға, еңбек шарттарын азаматтық-құқықтық шарттармен алмастыру тәуекелдерін азайтуға және ішкі процестердің қолданыстағы құқықтық нормаларға сәйкестігін қамтамасыз етуге көмектеседі.

FChain-мен ынтымақтастық компанияларға:

• еңбек және әлеуметтік заңнамадағы өзгерістерді уақтылы ескеруге;
• құқықтық және кадрлық тәуекелдерді азайтуға;
• ашық әрі тұрақты еңбек қатынастарын қалыптастыруға;
• бизнестің әлеуметтік жауапкершілік деңгейін арттыруға мүмкіндік береді.

FChain компаниясы реттеу талаптары өзгеріп отырған жағдайда ұйымдарды сүйемелдей отырып, қызметкерлердің құқықтары мен мүдделерін сақтай отырып, бизнесті дамытуға назар аударуға көмектеседі.

Кәсіби кеңес алу үшін almaty@f-chain.com электрондық поштасы арқылы немесе WhatsApp: +7 771 214 1820 нөмірі бойынша хабарласыңыз.

  

Дайындаған: Мөлдір Мұхтар

Бизнес дамыту жөніндегі маман

FChain Қазақстан

09 ақпан 2026 жыл