Қазақстандағы кәсіпкерлер ескі салық қарыздарынан қалай құтыла алады - FCHAIN

Қазақстандағы кәсіпкерлер ескі салық қарыздарынан қалай құтыла алады

 

2026 жылғы 5 наурызда «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасының алаңында мемлекеттік органдар мен бизнес өкілдерінің қатысуымен онлайн-семинар өтті. Семинардың негізгі тақырыбы шағын және микробизнеске арналған «Таза парақ» механизмін енгізу болды. Мемлекеттік органдар кәсіпкерлерге кімдердің айыппұлдары есептен шығарылатынын, бизнесті тексерусіз қалай жабуға болатынын және бұрынғы қандай бұзушылықтар үшін жауапкершілік қолданылмайтынын түсіндірді.

 

Тексерулерге мораторий және бұрынғы бұзушылықтарды қайта қарау

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік кірістер комитеті төрағасының орынбасары Сеилжан Ахметов ретроспективті әкімшілендіру саясаты бизнес үшін бірқатар жеңілдіктер қарастыратынын айтты. Атап айтқанда:

• 2025 жылғы 17 желтоқсанға дейін тапсырылған бұрынғы кезеңдер бойынша салық есептілігіне камералдық бақылау жүргізілмейді.
• 2026 жылға дейінгі кезеңдер бойынша салық тексерулеріне іс жүзінде мораторий енгізіледі, тек мына жағдайларды қоспағанда: жер қойнауын пайдалануға қатысты тексерулер, қарсы тексерулер және прокуратура талап еткен тексерулер.
• Мемлекет 2026 жылға дейін шағын бизнес субъектілері арасында жасалған мәмілелерді жарамсыз деп тану туралы талап-арыздар беруді тоқтатады.
• 2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңдегі ҚҚС бойынша тіркелмеу фактілері үшін істер қозғалмайды.
• Шағын бизнесті тарату жеңілдетіледі — бұрынғы есептілік негізінде камералдық бақылаусыз жабуға болады.

 

Өсімпұлдар мен айыппұлдарды есептен шығару

«Таза парақ» механизмінің негізгі элементтерінің бірі — өсімпұлдар мен айыппұлдарды есептен шығару. Кәсіпкерлер бұл мүмкіндікті негізгі қарызды толық төлеген жағдайда пайдалана алады.

Төлем мерзімі: 2026 жылғы 1 қаңтардан 31 наурызға дейін. Бұл жағдайда барлық өсімпұлдар мен барлық айыппұлдар толық есептен шығарылады. МКК мәліметтері бойынша:

• шамамен 67 мың шағын және микробизнес субъектісінің қарызы бар
• жалпы қарыз көлемі 273 млрд теңгені құрайды.

Негізгі қарыз төленген жағдайда:

• 176 млрд теңге — негізгі қарыз
• 90 млрд теңге — өсімпұлдар
• 7 млрд теңге — айыппұлдар есептен шығарылады.

 

Механизмді кім пайдалана алады

МКК заң басқармасының өкілі Диас Ахметов бұл механизм 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша шағын немесе микробизнес санатына жататын кәсіпкерлерге ғана қолданылатынын атап өтті. Айта кету керек, кедендік төлемдер «Таза парақ» бағдарламасына кірмейді. Сарапшылардың айтуынша, кедендік баждар басқа заңнамамен реттеледі және толық көлемде төленуі тиіс.

 

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға қатысты өзгерістер

МКК арнайы салық режимдерін әкімшілендіру басқармасының басшысы Ерқанат Шынберген өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтарға қатысты жағдайды түсіндірді. Егер кәсіпкерлер патент негізінде немесе мобильді қосымшалар арқылы жұмыс істеп, наурызға дейін жаңа режимге өтініш бермесе, олар автоматты түрде жалпыға бірдей салық салу режиміне ауыстырылған. Сонымен қатар, енді олар жылдың аяқталуын күтпей-ақ кез келген уақытта жеңілдетілген режимге қайта орала алады. Алайда жеңілдетілген декларация негізіндегі арнайы салық режимін қолданған кәсіпкерлер жалпы режимді кемінде бір күнтізбелік жыл қолданғаннан кейін ғана қайта орала алады.

 

Бизнес бағдарламаны ұзартуды сұрауда

Бизнес қауымдастығы өкілдері «Таза парақ» бастамасын жалпы оң бағалады, бірақ оның қолданылу мерзімін ұзартуды ұсынды. Кәсіпкерлердің пікірінше, механизмді кем дегенде 2026 жылдың бірнеше тоқсанына дейін ұзарту қажет, өйткені бизнеске жаңа салық заңнамасына бейімделу үшін уақыт керек.

 

FChain кәсіпкерлерге қалай көмектесе алады

«Таза парақ» механизмі кәсіпкерлерге ескі салық міндеттемелерін жабуға және айыппұлдар мен өсімпұлдарсыз жұмысын жалғастыруға мүмкіндік береді. Алайда бұл үшін негізгі қарызды дұрыс анықтап, берешекті реттеп, салық есептілігін тәртіпке келтіру маңызды.

FChain командасы кәсіпкерлерге:

• салық берешегін талдауға
• өсімпұлдар мен айыппұлдарды есептен шығару мүмкіндігін анықтауға
• салық есептілігін дайындауға және тексеруге
• бизнесті жеңілдетілген тәртіппен жабу процесін сүйемелдеуге
• тиімді салық режимін таңдауға кеңес беруге

көмектеседі.

FChain мамандары кәсіпкерлерге «Таза парақ» механизмін тиімді пайдаланып, болашақтағы салық тәуекелдерінен аулақ болуға көмектеседі.

 

Микро және шағын бизнеске өсімпұлдар мен айыппұлдарды есептен шығару тәртібі

 

📩 almaty@f-chain.com
📱 WhatsApp: +7 771 214 1820