«е-Тамга» және ҚҚС қайтару: 2026 жылғы 15 қыркүйектен бастап енгізілетін өзгерістер - FCHAIN

«е–Тамга» және ҚҚС қайтару: 2026 жылғы 15 қыркүйектен бастап енгізілетін өзгерістер

2026 жылғы 15 қыркүйектен бастап Қазақстанда «е-Тамга» қызметі арқылы электрондық шот-фактураларды жазып беруді автоматтандырылған бақылауға және қосылған құн салығының (ҚҚС) асып кеткен сомасын қайтару тәртібіне қатысты өзгерістер күшіне енеді. Өзгерістер Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің міндетін атқарушының 2026 жылғы 31 тамыздағы № 589 бұйрығымен енгізілді. Түзетулер «е-Тамга» қызметіндегі ҚҚС теңгерімімен жұмыс істеу қағидаларына, ақпараттық хабарламаларды жіберу тәртібіне, ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару рәсіміне, сондай-ақ камералдық бақылаудың жекелеген мәселелеріне қатысты. ҚҚС төлеуші компанияларға электрондық шот-фактуралармен және салықтық есептілікпен жұмыс істеу кезінде жаңартылған талаптарды ескеру маңызды.

 

«е–Тамга» қызметіндегі ҚҚС теңгерімі

Электрондық шот-фактураға (ЭШФ) тіркеу нөмірін беру кезінде «е-Тамга» қызметі ҚҚС төлеушінің салық шотындағы мәліметтерді ескереді. Қалыптастырылған ҚҚС теңгерімі мемлекеттік кірістер органдарының цифрлық жүйелерінде және салық шотында көрсетіліп, өзгерістерге сәйкес автоматты түрде түзетіледі. Егер төлеуші ЭШФ-ны өзінің есепке алу жүйесінде қалыптастырса, бұл жүйе «е-Тамга» қызметімен цифрлық өзара іс-қимыл жасаған жағдайда, ҚҚС-тың ағымдағы теңгерімі сол жүйе арқылы сұратылады. ЭШФ, тауарларға ілеспе жүкқұжаттар, тауарларға арналған декларациялар, тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтініштер, сондай-ақ төлемдер жөніндегі мәліметтер «е-Тамга» қызметіне мемлекеттік кірістер органдарының цифрлық жүйелерінен үндестірілген тәртіппен келіп түседі.

 

ҚҚС есептеулері бойынша ақпараттық хабарламалар

Есептеулер нәтижесі бойынша «е-Тамга» қызметі төлеушіге тиісті сомалар көрсетілген ақпараттық хабарлама жібереді. Ол төлеуші тіркелу кезінде көрсеткен барлық цифрлық қызметтерге жіберіледі. Егер сатып алушы салық шотын өз қаражаты есебінен толықтырса, ақпарат цифрлық үкіметтің веб-порталы мен мобильді қосымшасы, қысқа мәтіндік хабарлама немесе мемлекеттік кірістер органдарының цифрлық жүйелері арқылы келіп түсуі мүмкін. Хабарламаның орындалғаны туралы мәліметті қызмет бір жұмыс күні ішінде жібереді. «е-Тамга» қызметінде тіркелу кезінде төлеуші пайдаланатын цифрлық қызметтерді, ұялы телефон нөмірін және электрондық пошта мекенжайын көрсетеді.

 

ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару тәртібі

ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару «Бюджеттен қосылған құн салығын қайтару» мемлекеттік қызметі шеңберінде жүзеге асырылады. Қызметті Мемлекеттік кірістер комитетінің аумақтық органдары көрсетеді. ҚҚС қайтару үшін тікелей жүгінуге, цифрлық үкіметтің веб-порталын немесе мемлекеттік кірістер органдарының цифрлық жүйелерін пайдалануға болады. Төлеуші ҚҚС қайтару туралы талабын кезекті ҚҚС декларациясында көрсетеді. Мемлекеттік қызмет тегін көрсетіледі, ал портал арқылы өтініш беру үшін электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) қажет.

 

ҚҚС қайтару мерзімдері

Қайтару мерзімі қолданылатын тәртіпке байланысты. Оңайлатылған тәртіп бойынша ҚҚС қайтару туралы талап көрсетілген декларация ұсынылған күннен бастап 15 жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады. Егер қайтару тақырыптық салықтық тексеру нәтижелері бойынша жүргізілсе, мерзім 55 жұмыс күнін құрайды. Салықтық тексеру актісіне жасалған қорытынды бойынша сома 20 салық кезеңі ішінде 1/20 мөлшерінде тең үлестермен қайтарылады. Сондықтан ҚҚС асып кеткен сомасын қайтаруды жоспарлап отырған компанияларға қолданылатын тәртіп пен оған сәйкес белгіленген мерзімдерді ескеру қажет.

 

Камералдық бақылау: сәйкессіздіктер туралы хабарлама жіберілмейтін жағдайлар

Өзгерістер камералдық бақылау нәтижелері бойынша хабарламаларды жіберу тәртібіне де қатысты. Мемлекеттік кірістер органы жеткізушіге анықталған сәйкессіздіктер туралы хабарламаны мына жағдайларда жібермейді:

1. егер дәл сол бұзушылықтар бойынша хабарлама бұрын жіберілген болса;
2. егер тексерілетін кезеңдегі жеткізушінің барлық шот-фактуралары бойынша ҚҚС-тың жалпы сомасы айлық есептік көрсеткіштің (АЕК) 300 еселенген мөлшерінен аспаса;
3. егер жеткізушінің салықтық есептілігі мен ЭШФ жүйесіндегі мәліметтер арасындағы сәйкессіздік сомасы 100 000 теңгеден аз болса.

Бұл талаптарды камералдық бақылау нәтижелерін талдау және салықтық есептілік мәліметтерін ЭШФ жүйесіндегі деректермен салыстыру кезінде ескеру қажет.

 

Бизнес үшін негізгі аспектілер

2026 жылғы 15 қыркүйектен бастап енгізілетін өзгерістер ҚҚС және электрондық шот-фактуралармен жұмыс істейтін компаниялардың іс жүзіндегі үдерістеріне қатысты. ҚҚС төлеушілерге «е-Тамга» қызметіндегі ҚҚС теңгерімін қалыптастыру және өзгерту тәртібін ескеру, келіп түсетін ақпараттық хабарламаларды бақылау және ЭШФ рәсімдеу кезінде пайдаланылатын мәліметтердің дұрыстығын қадағалау маңызды. ҚҚС асып кеткен сомасын қайтаруға өтініш беретін компаниялар талапты ұсынудың белгіленген тәртібі мен оны қарау мерзімдерін де ескеруі қажет. Камералдық бақылаудың жаңартылған ережелерін ескере отырып, салықтық есептілік мәліметтерінің ЭШФ жүйесіндегі деректерге сәйкестігіне ерекше назар аудару қажет.

 

FChain бухгалтерлік және салықтық қызметтері

ҚҚС, электрондық шот-фактуралар және салықтық есептілік саласындағы өзгерістер бизнестен есепті мұқият жүргізуді және салықтық міндеттемелерді бақылауды талап етеді. FChain Қазақстандағы компанияларға кәсіби бухгалтерлік, салықтық және құқықтық сүйемелдеу қызметтерін ұсынады.

• Бухгалтерлік және салықтық есеп — бухгалтерлік және салықтық есепті жүргізу, есептілікті дайындау және компанияның ағымдағы есепке алу үдерістерін сүйемелдеу.
• Бухгалтерлік есепті қалпына келтіру — компанияның бухгалтерлік есебін тиісті жағдайға келтіру үшін өткен кезеңдердегі есептік деректер мен құжаттаманы қалпына келтіру.
• Кәсіпкерлерге құқықтық қолдау — Қазақстан заңнамасы бойынша кеңес беру және компания қызметі барысында туындайтын мәселелер бойынша құқықтық қолдау көрсету.
• Құқықтық аудит — ықтимал құқықтық тәуекелдерді анықтау мақсатында компания қызметінің құқықтық аспектілерін, ішкі құжаттарын және шарттық қатынастарын кешенді тексеру.

FChain компаниясының кәсіби сүйемелдеуі кәсіпорындарға бухгалтерлік және салықтық үдерістерді жүйелі ұйымдастыруға және Қазақстанда қызмет жүргізу кезінде заңнаманың қолданыстағы талаптарын ескеруге мүмкіндік береді. FChain мамандары кеңес беруге және компания қызметінің ерекшеліктерін ескере отырып, қажетті сүйемелдеу үлгісін таңдауға дайын.

 

Құқықтық жаңалықтар — қыркүйек 2026 жыл

Дайындаған: Анель Космаганбетова

Директордың ассистенті

FChain Қазақстан

 📩almaty@f-chain.com
WhatsApp: +7 771 214 1820