Қазақстандағы ЭЦҚ: 2026 жылғы қыркүйектен бастап жаңа ережелер - FCHAIN

Қазақстандағы ЭЦҚ: 2026 жылғы қыркүйектен бастап жаңа ережелер

2026 жылғы 11 қыркүйектен бастап Қазақстанда электрондық цифрлық қолтаңбаның (ЭЦҚ) ашық кілті сертификаттарын беру, сақтау және кері қайтарып алудың жаңа ережелері қолданылады. Олар Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің міндетін атқарушы орынбасары — Жасанды интеллект және цифрлық даму министрінің 2026 жылғы 28 тамыздағы № 522/НҚ бұйрығымен бекітілген. Жаңа ережелер Цифрлық кодекстің 55-бабының 5-тармағын орындау мақсатында қабылданып, 2015 жылдан бері қолданылып келген тоғыз бұйрықты алмастырды. Әртүрлі куәландырушы орталықтар үшін жеке ережелер көзделген. Жеке тұлғалар мен кәсіпкерлер үшін ЭЦҚ-ны pki.gov.kz және egov.kz порталдары арқылы беретін Қазақстан Республикасының Ұлттық куәландыру орталығының (ҚР ҰКО) талаптары негізгі мәнге ие.

 

ЭЦҚ сертификатының жаңа атауы

Жаңа ережелерге сәйкес ашық кілттің иесіне тиесілі екенін растайтын құжат электрондық цифрлық қолтаңбаның ашық кілті сертификаты деп аталады. Бұған дейін «тіркеу куәлігі» атауы қолданылған. Бұл ретте құжаттың мақсаты өзгермейді: ол ашық және жабық кілттерді нақты жеке немесе заңды тұлғамен байланыстырады.

 

ЭЦҚ сертификатын беру мерзімдері

Сертификатты алу мерзімі өтініш беру тәсіліне байланысты. ҚР ҰКО порталындағы жеке кабинет арқылы сертификат 20 минут ішінде беріледі. Қашықтан сәйкестендіру кезінде немесе тіркеу орталығына жүгінген жағдайда мерзім бір жұмыс күнін құрайды. ЭЦҚ сертификатын беру және кері қайтарып алу жөніндегі мемлекеттік қызмет жеке және заңды тұлғаларға тегін көрсетіледі.

 

Сертификаттың қолданылу мерзімі кілттің сақталатын орнына байланысты

Жаңа ережелер ЭЦҚ ашық кілті сертификатының қолданылу мерзімін кілтті сақтау тәсіліне қарай белгілейді. Егер кілт чипі бар жеке куәлікке жазылса, бұлтты сақтау орнында орналастырылса немесе қорғалған тасымалдағышта сақталса, сертификат үш жыл қолданылады. Кілт кәдімгі электрондық тасымалдағышта немесе цифрлық үкіметтің мобильді қолданбасында сақталған жағдайда оның қолданылу мерзімі бір жылды құрайды. Жеке және заңды тұлғалардың цифрлық жүйелеріне арналған сертификаттардың қолданылу мерзімі үш жыл болып белгіленген. Сондықтан ЭЦҚ иелері тиісті сертификаттың қолданылу мерзімін анықтау кезінде кілттің сақтау тәсілін ескеруі қажет.

 

ЭЦҚ жабық кілтінің құпиясөзіне қойылатын талаптар

Сертификатты алу кезінде иесі ЭЦҚ жабық кілтінің құпиясөзін өзі белгілейді. Жаңа талаптарға сәйкес құпиясөз кемінде сегіз таңбадан тұруы, латын әріптерін, сондай-ақ сандарды немесе арнайы таңбаларды қамтуы тиіс.

 

ЭЦҚ сертификатын кері қайтарып алу тәртібі

Сертификат өтініш берілгеннен кейін бір жұмыс күні ішінде кері қайтарып алынады. Өтінішті жеке кабинет, цифрлық үкімет порталы немесе тіркеу орталығы арқылы беруге болады. Жекелеген жағдайларда ҚР ҰКО сертификатты оның иесінің өтінішінсіз кері қайтарып ала алады. Мұндай негіздерге сертификат иесінің қайтыс болуы, тегінің, атының немесе әкесінің атының өзгеруі, заңды тұлғаның қайта ұйымдастырылуы немесе таратылуы, сондай-ақ заңды күшіне енген сот шешімі жатады.

 

Заңды тұлғалар үшін қандай сертификаттар көзделген

Заңды тұлғалар мен бірлескен кәсіпкерлік үшін ЭЦҚ сертификаттарының бірнеше түрі көзделген. Олардың қатарына бірінші басшының, қол қою құқығы бар қызметкердің және ұйым қызметкерінің сертификаттары кіреді. Сондай-ақ веб-сайттың қорғалған байланысына (SSL), ұйымның цифрлық жүйелеріне арналған сертификаттар және «Қазынашылық — Клиент» жүйесіне қатысушыларға арналған сертификаттың жеке түрі қарастырылған. Кәсіпкерлер үшін жаңа ережелер ең алдымен ЭЦҚ-мен жұмысты ұйымдастыру тұрғысынан маңызды: компаниялар қолданылатын сертификаттың түрін, кілттің сақталатын орнын, белгіленген қолданылу мерзімін және оны кері қайтарып алу тәртібін ескеруі қажет.

 

FChain компаниясының корпоративтік сүйемелдеуі

Электрондық цифрлық қолтаңбаны заңды тұлғалар әртүрлі корпоративтік және әкімшілік үдерістерде қолданады. Сертификаттарды беру, сақтау және кері қайтарып алу ережелерінің өзгеруі компания қызметін ұйымдастыру кезінде қолданыстағы талаптарды ескеруді қажет етеді. FChain Қазақстанда жұмыс істейтін компанияларға кәсіби құқықтық, корпоративтік, бухгалтерлік және кадрлық қызметтер ұсынады:

• Құқықтық қызметтер — компания қызметі барысында туындайтын мәселелер бойынша кәсіби құқықтық сүйемелдеу.
• Кәсіпкерлерге құқықтық қолдау — бизнестің ағымдағы құқықтық және корпоративтік мәселелерін кешенді сүйемелдеу.
• Компанияны тіркеу — Қазақстанда бизнесті құру және тіркеу үдерісін сүйемелдеу.
• Құқықтық аудит — компания қызметінің құқықтық қырлары мен құжаттамасының қолданыстағы талаптарға сәйкестігін тексеру.
• Қазақстан нарығына шығу — бизнесті кешенді сүйемелдеу — компаниялардың Қазақстан нарығында қызметін ұйымдастыруы мен дамытуын кешенді сүйемелдеу.
• Бухгалтерлік және салықтық есеп — бухгалтерлік және салықтық есеп жүргізу және компанияға қажетті есептілікті дайындау.
• Кадрлық қызметтер — кадрлық үдерістерді сүйемелдеу және кадрлық құжаттаманы жүргізу.

FChain компаниясының кәсіби қызметтері құқықтық, корпоративтік, бухгалтерлік және кадрлық сараптаманы біріктіріп, компанияларға ішкі бизнес үдерістерін жүйелі түрде ұйымдастыруға және Қазақстанда қолданылатын талаптардағы өзгерістерді ескеруге мүмкіндік береді.

 

ЖТС және салықтық шегерімдер: 2027 жылдан бастап ұсынылатын өзгерістер

Дайындаған: Анель Космаганбетова

Директордың ассистенті

FChain Қазақстан

  📩almaty@f-chain.com
WhatsApp: +7 771 214 1820