Қазақстан Республикасының 2026 жылғы Еңбек кодексі: негізгі өзгерістер - FCHAIN

Қазақстан Республикасының 2026 жылғы Еңбек кодексі: негізгі өзгерістер

2026 жылғы 8 маусымнан бастап Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне енгізілген маңызды өзгерістер күшіне енеді. Бұл өзгерістер қызметкерлердің құқықтарын қорғауды күшейтуге, еңбек қауіпсіздігін арттыруға және жұмыс берушілердің міндеттерін нақтылауға бағытталған.

 

Қызметкерлердің жаңа құқықтары

Ең маңызды жаңалықтардың бірі – қызметкердің қадір-қасиеті мен абыройын қорғау құқығының заңнамалық деңгейде бекітілуі. Сонымен қатар қызметкерлерге келесі кепілдіктер беріледі:

• ~ үстеме жұмыс үшін ақы алу;
• ~ мереке және демалыс күндеріндегі жұмыс үшін өтемақы алу;
• ~ түнгі уақыттағы жұмыс үшін төлем алу;
• ~ жеке өмірінің қол сұғылмаушылығын қорғау;
• ~ жұмысқа қабылдаудан бас тарту себептерін жазбаша түрде алу.

 

Мерзімді еңбек шарттарындағы өзгерістер

Мерзімді еңбек шарттарын қолдану тәртібі жаңартылды.

Егер еңбек шартының мерзімі уақытша еңбекке жарамсыздық кезеңінде немесе әлеуметтік демалыс кезінде аяқталса, шарт автоматты түрде ұзартылатын болады.

Шағын кәсіпкерлік субъектілері мерзімді еңбек шарттарын ұзарту санына қатысты шектеусіз мүмкіндік алады.

Ұйым басшылары үшін еңбек шарты жаңа басшы тағайындалғанға дейін күшінде қала алады.

 

Қызметкерлерді хабардар ету талаптарының күшеюі

Жұмыс берушілер еңбек жағдайларындағы өзгерістер туралы қызметкерлер мен олардың өкілдерін жазбаша түрде хабардар етуге міндетті. Хабарлау мерзімі кемінде он бес жұмыс күнін құрайды. Бұл талаптарды сақтамау еңбек дауларына және бақылаушы органдардың талаптарына алып келуі мүмкін.

 

Ата-аналар мен жүкті әйелдерге қосымша кепілдіктер

Кішкентай балалары бар қызметкерлер үшін қосымша қорғаныс шаралары енгізілді. Егер жүкті әйел немесе бала күтімі демалысындағы қызметкер мерзімді еңбек шарты бойынша жұмыс істесе, еңбек шарты демалыс аяқталғанға дейін ұзартылуы тиіс. Жалғыз басты ата-аналарды жұмыстан босатуға қатысты талаптар да күшейтілді.

 

Оқу демалысын беру тәртібінің жаңаруы

Оқу демалысына қатысты ережелер кеңейтілді. Ғылыми зерттеу, дипломдық жұмыс немесе диссертация дайындаумен айналысатын қызметкерлер оқу демалысын пайдалана алады. Оқу демалысының ұзақтығы алты айға дейін жетуі мүмкін. Қызметкердің жұмыс орны сақталады, ал кейбір жағдайларда орташа жалақысы төленеді.

 

Еңбек қауіпсіздігі талаптарының күшеюі

Өзгерістердің маңызды бөлігі еңбек қауіпсіздігі мәселелеріне арналған. Негізгі жаңалықтар:

• ~ өндірістік активтерді қауіпсіздік талаптарына сәйкестендіру міндеті;
• ~ қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етпегені үшін жауапкершілік;
• ~ еңбек қауіпсіздігі жөніндегі техникалық инспекторлардың өкілеттіктерін кеңейту;
• ~ өндірістегі жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеру рәсімдерін күшейту;
• ~ қауіпті өндірістік нысандарға бақылауды арттыру.

 

Жұмыс берушілерге арналған ұсынымдар

Жаңа талаптарға дайындалу үшін:

1. Еңбек шарттарын қайта қарау.
2. Кадрлық құжаттаманы жаңарту.
3. Хабардар ету рәсімдерін тексеру.
4. Еңбек қауіпсіздігі жүйесіне талдау жүргізу.
5. Ұжымдық келісімдерді жаңарту.
6. Кадр қызметкерлерін оқыту.

 

Қорытынды

2026 жылғы өзгерістер қызметкерлердің құқықтарын қорғауды күшейтіп, жұмыс берушілердің жауапкершілігін арттырады. Сондықтан ұйымдар ішкі рәсімдер мен құжаттарды жаңа талаптарға сәйкестендіруі қажет.

 

FChain компаниясының бизнеске арналған қызметтері

Заңнамадағы өзгерістер, кадрлық есепке қойылатын жаңа талаптар, салықтық тәуекелдер және тұрақты есептілік кәсіби тәсілді талап етеді. Құжаттардағы немесе есептеулердегі қателіктер айыппұлдарға, тексерулерге және қаржылық шығындарға әкелуі мүмкін.

FChain осы міндеттердің барлығын өз мойнына алады, ал сіз бизнесіңізді дамытуға назар аудара аласыз. Бізбен жұмыс істей отырып, сіз:

• ~ Кадрлық есепті кәсіби жүргізу;
• ~ Кадрлық және заңгерлік аудит жүргізу, сондай-ақ құжаттарды заңнама талаптарына сәйкестендіру;
• ~ Салық және еңбек заңнамасы мәселелері бойынша консультациялар беру.

Біз тек есеп жүргізіп қана қоймаймыз — бизнес иелеріне уақытты үнемдеуге, қателіктердің алдын алуға және заңнамадағы өзгерістерге сенімді бейімделуге көмектесеміз. Бүгін біздің мамандарға хабарласып, бизнесіңізге арналған кәсіби шешім алыңыз.

 

Жеңілдетілген тәртіппен ЖК қызметін тоқтату: талаптары мен мерзімдері

Дайындаған: Мөлдір Мұхтар

Бизнес дамыту жөніндегі маман

FChain Қазақстан

 📩 almaty@f–chain.com
📱 WhatsApp: +7 771 214 1820