ЕШЕБЖ-дегі штат кестесі: жұмыс берушілерге қойылатын жаңа талаптар - FCHAIN

ЕШЕБЖ-дегі штат кестесі: жұмыс берушілерге қойылатын жаңа талаптар

Қазақстанда жұмыс берушілер үшін жаңа міндет — штат кестесі туралы мәліметтерді Еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесіне (ЕШЕБЖ) енгізу мүмкіндігі қарастырылуда. Тиісті өзгерістер Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі әзірлеген заң жобасында көзделген. Сонымен қатар «штат кестесі» ұғымын алғаш рет тікелей Еңбек кодексінде бекіту ұсынылады. Жобаға қатысты реттеушілік әсерді талдау 2026 жылғы 28 қыркүйекте «Ашық НҚА» порталында жарияланып, оны қоғамдық талқылау 1 қазанда аяқталды. Қазіргі уақытта ұсынылып отырған өзгерістер жоба сатысында. Жаңа талаптар тиісті заң күшіне енгеннен кейін ғана қолданыла бастайды.

 

Штат кестесі деп нені тану ұсынылады?

Еңбек кодексінің 1-бабын жаңа 81-1) тармақшамен толықтыру ұсынылады. Жобаға сәйкес, штат кестесі ұйымның құрылымы, жұмыскерлердің штат саны және лауазымдар немесе кәсіптер тізбесі туралы мәліметтерді қамтитын жұмыс берушінің актісі болып есептеледі. Еңбек кодексінің қолданыстағы редакциясында штат кестесінің жеке анықтамасы жоқ. Жобаны әзірлеушілердің бағалауынша, бірыңғай анықтаманың болмауы жұмыс берушілердің бұл құжатты ресімдеу және жүргізу тәсілдерінің әртүрлі болуына әкеледі.

 

ЕШЕБЖ-ге қандай мәліметтерді енгізу жоспарлануда?

Қазіргі уақытта жұмыс берушілер ЕШЕБЖ-ге еңбек шартын жасасу, өзгерту және тоқтату, сондай-ақ жұмыскерлердің демалыстары туралы мәліметтерді енгізеді. Штат кестесі туралы ақпарат жүйеде көрсетілмейді.

Жоба осы міндетті кеңейтуді көздейді. Жұмыс берушілерге ЕШЕБЖ-ге мынадай мәліметтерді енгізу ұсынылады:

1. ұйымның құрылымы туралы;
2. жұмыскерлердің штат саны туралы;
3. лауазымдар мен кәсіптер туралы;
4. штат кестесіндегі өзгерістер туралы.

Бұл мәліметтерді ұсыну тәртібін еңбек жөніндегі уәкілетті мемлекеттік орган айқындайтын болады. Талап ұйымдық-құқықтық нысанына, меншік нысанына және кәсіпкерлік субъектісінің санатына қарамастан барлық жұмыс берушілерге қолданылуы көзделіп отыр. Жобада жұмыс берушілердің жекелеген санаттары үшін ерекшеліктер қарастырылмаған.

 

Штат кестесі туралы мәліметтер ЕШЕБЖ-ге қалай енгізіледі?

Жұмыс берушілер ақпаратты жұмыс берушінің электрондық кабинеті арқылы немесе өздерінің кадрлық жүйелерін ЕШЕБЖ-мен ықпалдастыру арқылы енгізе алады. Өздерінің кадрлық басқару жүйелерін пайдаланатын ірі компаниялар үшін әзірлеушілер қолданыстағы бағдарламалық интерфейстерді пайдалану мүмкіндігін және өтпелі кезеңді қарастырады. Сонымен қатар жұмыс берушінің электрондық кабинеті арқылы мәліметтерді қолмен енгізу мүмкіндігі сақталады. Жаңа талапты орындау үшін жеке ақпараттық жүйе құру жоспарланбаған. Мәліметтерді ұсыну нысанын еңбек жөніндегі уәкілетті орган айқындайтын болады. Штат кестесі туралы мәліметтер алғаш рет енгізілгеннен кейін жұмыс беруші ұйым құрылымы немесе штат саны өзгерген сайын ақпаратты уақтылы жаңартып отыруға міндетті болады. Жобаны әзірлеушілердің есебі бойынша мәліметтерді алғаш рет енгізуге 30 минутқа дейін, ал әрбір кейінгі жаңартуға 10 минутқа дейін уақыт кетуі мүмкін.

 

Штат кестесін ЕШЕБЖ-ге енгізу не үшін ұсынылады?

Қазіргі уақытта ЕШЕБЖ-де еңбек шарттары туралы ақпарат бар, алайда жұмыс берушінің штат құрылымы туралы мәліметтер қамтылмаған. Штат кестесі туралы ақпаратты жүйеге енгізу мемлекеттік органдарға еңбек шарттары жасалған жұмыскерлер санын бекітілген штат санымен салыстыруға, сондай-ақ бос штат бірліктерін анықтауға мүмкіндік береді деп күтілуде. Жобаны әзірлеушілер мұндай мәліметтерді жалған жұмыспен қамту және еңбек қатынастарын жасыру белгілерін анықтау үшін де пайдалануды жоспарлап отыр. Мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру кезінде бұл деректерді тәуекелге бағдарланған тәсіл шеңберінде қолдану көзделеді.

 

Жаңа міндет қашан қолданыла бастауы мүмкін?

Ұсынылып отырған талаптар әзірге күшіне енген жоқ. Жобаға сәйкес, штат кестесі туралы мәліметтерді ЕШЕБЖ-ге енгізу міндеті еңбек заңнамасын жетілдіру туралы заң күшіне енген кезде қолданыла бастайды. Сонымен қатар заң алғаш рет ресми жарияланғаннан кейін кемінде 60 күнтізбелік күн болатын өтпелі кезең қарастырылған. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің есебі бойынша 2027 жылы жұмыс берушілердің 50%-ы, 2028 жылы 60%-ы, ал 2029 жылы 70%-ы штат кестесі туралы мәліметтерді енгізеді деп жоспарлануда.

 

Жоба жұмыс берушілер үшін нені білдіреді?

Ұсынылып отырған түзетулер қабылданған жағдайда штат кестесімен жұмыс істеу жұмыс берушілердің ЕШЕБЖ-мен өзара іс-қимылының бір бөлігіне айналады. Компанияларға ұйымның құрылымы, штат саны мен лауазымдар туралы мәліметтерді алғаш рет енгізіп қана қоймай, кейін өзгерістер болған кезде оларды өзектендіріп отыру қажет болады. Бұл кадрлық құжаттарды дұрыс жүргізудің және штат құрылымы туралы ақпараттың ЕШЕБЖ-де көрсетілген деректермен сәйкестігін қамтамасыз етудің маңызын арттырады. Сонымен қатар мәліметтерді ұсынудың нақты нысанын уәкілетті орган әлі айқындауы тиіс, ал талаптың өзі қазіргі уақытта заң жобасы сатысында қалып отыр.

 

FChain кадрлық қызметтері

Еңбек қатынастарының цифрландырылуы жалғасқан жағдайда кадрлық құжаттарды жүйелі жүргізу және өзгерістерді уақтылы көрсету маңызды бола түседі. FChain компаниясы жұмыс берушілерге кадрлық үдерістерді сүйемелдеуді, құжаттаманы тексеруді және еңбек заңнамасының талаптарын сақтау мәселелері бойынша қолдауды қамтитын кешенді кадрлық және құқықтық қызметтер көрсетеді.

• Кадрлық қызметтер — кешенді кадрлық сүйемелдеу жұмыскерлер, лауазымдар және кадрлық деректердегі өзгерістер туралы құжаттарды жүйелі әрі өзекті жүргізуге мүмкіндік береді.
• Кадрлық аудит — кадрлық құжаттаманы тексеру оның қазіргі жағдайын бағалауға және еңбек заңнамасының қолданылатын талаптарына сәйкес түзетуді қажет ететін мәселелерді анықтауға мүмкіндік береді.
• Қазақстандағы жалақы — қызмет компанияның кадрлық деректері мен жұмыскерлер құрамындағы өзгерістерді ескере отырып, еңбекақыны есептеуді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
• Кәсіпкерлерге құқықтық қолдау — тұрақты құқықтық сүйемелдеу компанияларға заңнамадағы өзгерістерді күнделікті қызметінде және ішкі құжаттарында ескеруге мүмкіндік береді.
• Аутстаффинг — бұл қызмет персоналмен жұмысты сыртқы қызмет көрсетушіні тарта отырып ұйымдастыруды және компания ішінде орындалатын кадрлық әкімшілік үдерістердің көлемін азайтуды көздейтін компаниялар үшін өзекті.

Ұсынылып отырған өзгерістер әзірге жоба сатысында болғандықтан, жұмыс берушілерге заң жобасының одан әрі қаралу барысын және штат кестесі туралы мәліметтерді ЕШЕБЖ-ге енгізуге қатысты түпкілікті талаптарды қадағалау маңызды. FChain компаниясы бизнеске кадрлық және құқықтық сүйемелдеу көрсетіп, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптарды ескере отырып, кадрлық үдерістерді ұйымдастыруға қолдау көрсетеді.

 

ЕАЭО-дан импортқа ҚҚС: 2027 жылдан бастап алдын ала төлеу

Дайындаған: Анель Космаганбетова

Директордың ассистенті

FChain Қазақстан

 📩almaty@f-chain.com
WhatsApp: +7 771 214 1820