Қазақстандағы салықтық әкімшілендірудің трансформациясы - FCHAIN

Қазақстандағы салықтық әкімшілендірудің трансформациясы

Қазақстанда салықтық әкімшілендіруді цифрландыру белсенді түрде жалғасуда. Мемлекеттік кірістер комитеті (МКК) дәстүрлі «қағаз тексерулерден» деректерді біріктіру мен жасанды интеллект элементтеріне негізделген интеллектуалды сервистерге кезең-кезеңімен өтуде. Бұл трансформацияның негізгі бағыттарының бірі — салық есептілігін алдын ала толтыруды енгізу, бұл ЭЫДҰ елдерінің халықаралық тәжірибесіне сәйкес келеді.

 

Халықаралық контекст

ЭЫДҰ елдерінде салық есептілігін автоматтандыру белсенді түрде қолданылады:

• – 40% елдер ҚҚС декларациясын алдын ала толтырады
• – 25% елдер — корпоративтік табыс салығы бойынша

Қазақстан да осы бағытта дамып, ұқсас цифрлық шешімдерді енгізуде.

 

ҚҚС декларациясын алдын ала толтыруды енгізу

Мемлекеттік кірістер комитеті 300.00 нысаны (ҚҚС) бойынша алдын ала толтыру сервисін енгізді. Сондай-ақ 270.00 және 910.00 нысандары бойынша да осындай функционалды енгізу жұмыстары жүргізілуде. Қазіргі уақытта декларацияның 13 жолы (7 өрісі) автоматты түрде толтырылады. Толық нысанда 32 өріс және 67 жол бар.

Деректер бірнеше жүйелердің интеграциясы негізінде қалыптасады:

• – ЭШФ жүйесі
• – «Астана-1» кеден жүйесі
• – салық төлеушілердің жеке шоттары

Пайдаланушы деректерді жіберер алдында қолмен түзете алады.

 

Бұл бизнес үшін неге маңызды

Сервисті енгізудің негізгі мақсаттары:

1. қателер санын азайту
2. есептілік дайындау уақытын қысқарту
3. камералдық бақылаулар санын азайту
4. әкімшілік жүктемені төмендету

Бұл шынымен де өзекті.

 

2025 жылғы камералдық бақылау нәтижелері

2025 жылдың қорытындысы бойынша:

• – 63 мың камералдық бақылау хабарламасы жіберілді
• – сәйкессіздіктердің жалпы сомасы 1,7 трлн теңгені құрады

Оның ішінде:

• – 66,7% хабарламалар өңделді
• – 70,6% бұзушылықтар 1,2 трлн теңге сомасында жойылды

Бұл бизнес пен салық органдары тарапынан айтарлықтай ресурстар жұмсалатынын көрсетеді.

 

Сервистің жұмыс істеу механизмі

Техникалық тұрғыдан сервис IS SDF және ISNA жүйелерінің интеграциясы арқылы жүзеге асырылған. Процесс келесідей:

1. Салық төлеуші декларацияны ашады
2. Жүйе IS SDF-ке сұрау жібереді
3. Деректер мемлекеттік базалар негізінде қалыптасады
4. Ақпарат автоматты түрде формада көрсетіледі

Сервис көмекші құрал ретінде жұмыс істейді — бухгалтерге деректерді тексеруге мүмкіндік береді.

 

Салық төлеушілердің негізгі қателері

Талдау және пилоттық жоба сәйкессіздіктердің негізгі себептерін көрсетті.

Бірінші топ — декларацияны толтыру кезіндегі қателер. Салық төлеушілер жиі деректерді қайталайды немесе артық ақпарат енгізеді. Мысалы, ЭШФ және басқа құжаттардың деректерін бірге көрсетеді, ал жүйе тек ЭШФ-ті есепке алады.

Екінші топ — импорттық операциялар. Жүйе ең жоғары мүмкін соманы және ең кеш күнді (төлем күні мен кедендік рәсімдеу күні арасында) негізге алады, ал салық төлеушілер басқа тәсілдерді қолдануы мүмкін.

Үшінші мәселе экспедиторлар мен комиссия агенттеріне байланысты. Қазіргі жүйеде олардың сыйақы сомалары ЭШФ-де көрсетілмейді, бұл сәйкессіздікке әкеледі.

Төртінші — деректердің өзектілігі. Сервис Т-1 қағидаты бойынша жұмыс істейді, яғни деректер бір күн кешігіп жаңартылады. Мұны есептілікті тапсыру кезінде ескеру қажет.

 

2026 жылдан бастап маңызды өзгерістер

ҚҚС-ты есепке алу

Енді декларацияны тапсырмас бұрын ЭШФ жүйесінде ҚҚС-ты есепке алу белгіленуі қажет, бас компания мен филиалдар арасындағы шектеулер жойылды.

ЭШФ жүйесіндегі өзгерістер

• – қосымша ЭШФ-ті растаусыз жазуға болады
• – филиалдар бас компания үшін ЭШФ-ті растай алады
• – егер контрагент ҚҚС есебінен шығарылса, ЭШФ 10 күннен кейін автоматты түрде расталады

 

FChain бухгалтерлік және салық қызметтері

FChain компаниясы бизнеске жаңа салықтық әкімшілендіру жағдайларына бейімделуге және тәуекелдерді төмендетуге қолдау көрсетеді.

Біз кешенді қызметтер ұсынамыз:

1. ҚҚС декларациясын (300.00 нысаны) тексеру және сүйемелдеу
2. МКК деректерімен сәйкессіздіктерді анықтау және жою
3. бухгалтерлік және салықтық есеп жүргізу
4. есептілікті уақытылы дайындау және тапсыру
5. жаңа заңнамалық нормаларды қолдану бойынша кеңес беру

Біз шағын, орта және ірі бизнеспен жұмыс істейміз. Егер сіз қателерді азайтып, салықтық тәуекелдерді төмендетіп, бухгалтерия жұмысын жеңілдеткіңіз келсе — FChain командасы сенімді қолдау мен кәсіби сүйемелдеуді қамтамасыз етеді.

 

Артық төленген салықтарды есепке алу және қайтару тәртібі

Дайындаған: Мөлдір Мұхтар

Бизнес дамыту жөніндегі маман

FChain Қазақстан

 

📩 almaty@f-chain.com
📱 WhatsApp: +7 771 214 1820