Қызметкерлерді медициналық тексеру: 2026 жылғы 3 қазаннан бастап енгізілетін өзгерістер - FCHAIN

Қызметкерлерді медициналық тексеру: 2026 жылғы 3 қазаннан бастап енгізілетін өзгерістер

2026 жылғы 3 қазаннан бастап Қазақстанда қызметкерлерді міндетті медициналық тексеруден өткізу қағидалары, сондай-ақ кәсіптік аурулардың еңбек міндеттерін орындаумен байланысын сараптау тәртібі өзгереді. Өзгерістер медициналық тексерулердің мерзімділігіне, қызметкерлердің жекелеген санаттарына, кәсіптік патология ұйымдарына жолдау тәртібіне, медициналық қарсы көрсетілімдерге және тексеру нәтижелерін ресімдеуге қойылатын талаптарға қатысты. Қызметкерлері міндетті медициналық тексеруден өтуге тиіс жұмыс берушілер белгіленген мерзімдер мен қызметкерлерді тексеруге жолдау тәртібіне ерекше назар аударуы қажет.

 

Міндетті медициналық тексерулердің мерзімділігі

Әрбір нысаналы топ үшін медициналық тексерулердің мерзімділігі Міндетті медициналық тексерулерді өткізу қағидаларының 1-қосымшасына сәйкес айқындалады. Ауыр жұмыстарда, сондай-ақ зиянды және (немесе) қауіпті еңбек жағдайларында жұмыс істейтін қызметкерлер жылына бір рет медициналық тексеруден өтуге тиіс. Дәрігерлер құрамы мен қажетті зерттеулер көлемі зиянды өндірістік факторларға, кәсіпке және орындалатын жұмыстарға байланысты айқындалады. Қызметкерлердің жекелеген санаттары үшін тексерулердің өзіндік мерзімділігі белгіленген. Атап айтқанда, қоғамдық тамақтану орындарының, кремді-кондитерлік өнімдер өндірісінің және балалар сүт асүйлерінің қызметкерлері әр 12 ай сайын флюорографиядан, ал бірқатар инфекцияларға тексеруден әр алты ай сайын өтеді. Нысаналы топтардың тізбесіне тексерілетін нысандарға барып, мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыратын тұлғалар да енгізіледі. Олар 12 айда бір рет флюорографиядан өтуге тиіс. Биологиялық материалмен байланыста болатын медициналық ұйымдардың кіші персоналы және жұмысы инвазиялық рәсімдермен байланысты емес медицина қызметкерлері жеке топтар ретінде айқындалады. Ішек инфекцияларына, паразиттік ауруларға, вирустық гепатиттерге және АИТВ инфекциясына зерттеулердің көлемі мен мерзімділігі Денсаулық сақтау министрлігінің санитариялық қағидаларымен белгіленеді.

 

Кәсіптік патология ұйымында медициналық тексеруден өту

Кейбір қызметкерлер үшін кәсіптік патология және сараптама саласында мамандандырылған медициналық көмек көрсететін ұйымда бес жылда бір рет қосымша мерзімдік медициналық тексеруден өту көзделеді. Бұл талап жалпы ауруларының айқын түрлері және зиянды өндірістік факторлардың ағзаға әсер ету белгілері бар, зиянды және (немесе) қауіпті еңбек жағдайларындағы үздіксіз еңбек өтілі кемінде сегіз жыл болатын қызметкерлерге қолданылады. Кәсіптік аурулардың белгілері бар қызметкерлер де кәсіптік жарамдылығын сараптауға жіберіледі. Қызметкердің, жұмыс берушінің немесе сақтандыру компаниясының дәрігерлік комиссия қорытындысымен келіспеуі мұндай жолдаудың қосымша негізі болады.

 

Кәсіптік ауруға күдік туындаған кездегі жұмыс берушінің әрекеттері

3 қазаннан бастап қызметкерді кәсіптік патология ұйымына жіберу негіздері өзгереді. Бұған дейін жұмыс берушінің тиісті әрекеттері анықталған кәсіптік ауруға байланысты болса, енді созылмалы кәсіптік ауруға күдік туындауы, яғни алдын ала диагноздың қойылуы да жолдауға негіз болады. Медициналық тексерудің қорытынды актісі негізінде жұмыс беруші еңбек жағдайларының санитариялық-эпидемиологиялық сипаттамасын алған күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей қызметкерді аурудың орындалатын жұмыспен байланысын сараптауға жіберуге тиіс. Жіті және созылмалы кәсіптік аурулар мен улану жағдайлары, оның ішінде оларға күдік туындаған жағдайлар халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы белгіленген қағидаларға сәйкес тергеп-тексеріледі.

 

Ауысым алдындағы медициналық куәландыру кезіндегі кепілдіктер

Заңнамаға, келісімге немесе ұжымдық шартқа сәйкес ауысым алдындағы медициналық куәландырудан өтуге міндетті қызметкерлер үшін Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 125-бабында медициналық тексеруге жіберілетін қызметкерлерге көзделген кепілдіктер сақталады. Тиісті ереже ауысым алдындағы медициналық куәландырудан өтуді талап ететін кәсіптер тізіміне берілетін ескертпеде бекітіледі.

 

Жұмысқа орналасу кезіндегі 075/у нысанындағы медициналық анықтама

Алдын ала міндетті медициналық тексеру мемлекеттік қызмет ретінде көрсетіледі. Қажетті құжаттарды медициналық ұйым қабылдайды, ал нәтижесі қызметкерге «Цифрлық үкімет» порталы арқылы беріледі. Қызмет нәтижесінде 075/у нысанындағы медициналық анықтама немесе дәлелді бас тарту беріледі. Анықтама тек электрондық түрде ресімделеді: медициналық ұйым оны медициналық цифрлық жүйеге енгізеді, содан кейін құжат дәрігердің электрондық цифрлық қолтаңбасымен қол қойылады. Портал арқылы өтініш берген кезде қызмет құжат тапсырылған сәттен бастап 30 минуттан аспайтын мерзімде көрсетілуге тиіс. Қызмет ақылы. Оқу орнына түсу немесе жұмысқа орналасу кезінде 18 жасқа дейінгі балалар тіркелген жері бойынша бұл қызметті тегін алады. Ұсынылған құжаттарда немесе мәліметтерде жалған ақпараттың болуы, өтініш берушінің не ұсынылған материалдардың белгіленген талаптарға сәйкес келмеуі, сондай-ақ қолжетімділігі шектеулі дербес деректерге қол жеткізуге келісімнің болмауы қызмет көрсетуден бас тартуға негіз болуы мүмкін.

 

Жекелеген жұмыс түрлері үшін жаңа медициналық қарсы көрсетілімдер

Медициналық қарсы көрсетілімдер тізбесі де жаңа редакцияда жазылады. Атап айтқанда, жоғары және өте жоғары қауіп деңгейіндегі 2 және 3 дәрежелі артериялық гипертензиясы бар, сондай-ақ дәрі-дәрмекпен түзетуге қарамастан артериялық қысымы 150/90 мм сын. бағ.-нан жоғары қызметкерлер зиянды және (немесе) қауіпті еңбек жағдайларындағы жұмыстарға жіберілмейді. Бор, күшән, қорғасын, бензол, метил спирті және акрилонитрил сияқты бірқатар зиянды өндірістік факторлармен байланыста болатын, сондай-ақ жергілікті діріл жағдайында жұмыс істейтін қызметкерлерді медициналық тексеруге қойылатын талаптар жаңартылады. Жүкті қолмен көтеретін және тасымалдайтын қызметкерлер үшін жеке талаптар көзделеді. Осындай еңбек жағдайларындағы жұмыс өтілі бес жылдан асқан қызметкерлер электромиографиядан, электронейромиографиядан және бел омыртқасының рентгенографиясынан өтуге тиіс. Мұндай жұмыстар үшін артериялық гипертензия мен артериялық қысым көрсеткіштеріне байланысты жекелеген қарсы көрсетілімдер де белгіленеді.

 

Кәсіптік ауруларды сараптау нәтижелерін ресімдеу

Кәсіптік патология жөніндегі сараптама комиссиясының қорытындысы қағаз және электрондық түрде ресімделіп, кәсіптік денсаулық клиникасындағы науқастың медициналық құжаттамасында тұрақты сақталады. Ақпаратты электрондық түрде «Цифрлық үкімет» порталы, e-Otinish немесе санитариялық-эпидемиологиялық қызметтің мамандандырылған цифрлық жүйелері арқылы беру көзделеді. Егер хабарлау күні демалыс немесе мереке күніне сәйкес келсе, ол келесі жұмыс күніне ауыстырылады. Осылайша, 2026 жылғы 3 қазаннан бастап жұмыс берушілер міндетті медициналық тексерулерге қойылатын жаңартылған талаптарды, оның ішінде қызметкерлердің тиісті санаттары үшін тексеру мерзімділігін, кәсіптік ауруға күдік туындаған кездегі жолдау мерзімдерін және жекелеген жұмыс түрлеріне арналған жаңа медициналық қарсы көрсетілімдерді ескеруі қажет.

 

Еңбек және кадрлық үдерістерді кешенді сүйемелдеу

FChain Kazakhstan жұмыс берушілерге еңбек қатынастарын сүйемелдеуді және кадрлық үдерістерді тексеруді қамтитын кәсіби кадрлық және құқықтық қызметтер көрсетеді. Міндетті медициналық тексерулерге қойылатын талаптардың өзгеруіне байланысты компаниялар еңбек қатынастарына қатысты ішкі кадрлық рәсімдер мен құжаттаманы қосымша тексере алады.

• Кадрлық қызметтер — кадрлық үдерістерді сүйемелдеу және қызметкерлермен еңбек қатынастары шеңберінде кадрлық құжаттаманы жүргізу.
• Кадрлық аудит — түзетуді қажет ететін мәселелерді анықтау мақсатында компанияның кадрлық құжаттамасы мен қолданыстағы кадрлық үдерістерін тексеру.
• Құқықтық қызметтер — жұмыс берушінің қызметі барысында туындайтын мәселелер бойынша кәсіби құқықтық сүйемелдеу.
• Кәсіпкерлерге құқықтық қолдау — бизнесті жүргізудің ағымдағы мәселелері мен еңбек қатынастары бойынша компанияға құқықтық қолдау көрсету.
• Құқықтық аудит — компанияның ішкі құжаттары мен құқықтық үдерістерінің қолданыстағы талаптарға сәйкестігін талдау.
• Келісімшарттарды жасау — компанияның міндеттері мен қызмет ерекшеліктерін ескере отырып, шарттық құжаттарды дайындау және құқықтық тұрғыдан тексеру.
• Аутстаффинг — персоналды ұсыну үлгісі шеңберінде еңбек және кадрлық үдерістерді тиісті әкімшілік сүйемелдеумен ұйымдастыру.

Кешенді кадрлық және құқықтық сүйемелдеу жұмыс берушілерге талаптардағы өзгерістерді уақтылы ескеруге және ішкі үдерістерді қолданыстағы нормаларға сәйкес жүргізуге мүмкіндік береді. FChain Kazakhstan компанияларға кадрлық әкімшілендіру және еңбек қатынастары мәселелері бойынша қолдау көрсетіп, бизнестің қызмет ерекшеліктерін ескере отырып, қажетті үдерістер мен құжаттаманы қалыптастыруға көмектеседі.

 

Қазақстандағы дәрі-дәрмек бағасы: реттеудегі өзгерістер

Дайындаған: Анель Космаганбетова

Директордың ассистенті

FChain Қазақстан

 📩almaty@f-chain.com
WhatsApp: +7 771 214 1820