Қазақстандағы шетелдік ЭЦҚ: түпнұсқалығын қалай растауға болады - FCHAIN

Қазақстандағы шетелдік ЭЦҚ: түпнұсқалығын қалай растауға болады

2026 жылғы 27 қыркүйектен бастап Қазақстанда электрондық цифрлық қолтаңбаның (ЭЦҚ) түпнұсқалығын Қазақстан Республикасының сенім білдірілген үшінші тарапы арқылы растаудың жаңа қағидалары қолданысқа енгізіледі. Қағидалар 2026 жылғы 16 қыркүйекте алғаш рет ресми жарияланған күннен кейін 10 күнтізбелік күн өткен соң күшіне енеді және Цифрлық кодекстің 57-бабының 3-тармағына сәйкес қабылданған. Жаңа тәртіп шетелдік электрондық цифрлық қолтаңбалардың, сондай-ақ Қазақстанда берілген және трансшекаралық өзара іс-қимыл аясында пайдаланылатын ЭЦҚ-лардың түпнұсқалығын растауды реттейді. Халықаралық электрондық құжат айналымына қатысатын компаниялар үшін жаңа қағидалар мұндай тексерудің талаптары мен тәртібін айқындайды.

 

Қазақстан Республикасының сенім білдірілген үшінші тарапы дегеніміз не

Қазақстан Республикасының сенім білдірілген үшінші тарапы (ҚР СҮТ) — трансшекаралық өзара іс-қимыл кезінде электрондық цифрлық қолтаңбаның түпнұсқалығын растауға арналған цифрлық жүйе. Ол шетелдік ЭЦҚ-ларға да, Қазақстан аумағында берілген қолтаңбаларға да қолданылады. ҚР СҮТ-пен ақпарат алмасуға Қазақстанның куәландырушы орталықтары, шетелдік куәландырушы орталықтар, шет мемлекеттердің сенім білдірілген үшінші тараптары, сондай-ақ ҚР СҮТ-пен ықпалдастырылған цифрлық жүйелердің пайдаланушылары қатысады.

 

Шетелдік ЭЦҚ қалай тексеріледі

Шетелдік куәландырушы орталықтың сертификаты арқылы жасалған электрондық цифрлық қолтаңбаның түпнұсқалығын ҚР СҮТ пайдаланушылардың немесе цифрлық жүйелердің сұрау салуы бойынша тексереді. Тексеру жүргізу үшін жүйеге VSD немесе XML пішіміндегі электрондық сұрау салу жіберіледі. Растау екі талап орындалған жағдайда мүмкін болады. Электрондық құжатқа жеке немесе заңды тұлға қол қоюы тиіс, ал тиісті сертификатты берген шетелдік куәландырушы орталық немесе шет мемлекеттің сенім білдірілген үшінші тарапы ҚР СҮТ-те тіркелуі қажет. Тексеру қызметі тегін көрсетіледі.

 

Шетелдік цифрлық жүйелермен өзара іс–қимыл кезіндегі ЭЦҚ–ны растау

Егер электрондық құжат шет мемлекеттің цифрлық жүйесіне жіберілсе, ҚР СҮТ қазақстандық жүйенің сұрау салуы бойынша трансшекаралық өзара іс-қимыл үшін қолтаңбаның түпнұсқалығын растайтын түбіртек қалыптастырады. Түбіртекті берер алдында жүйе қолтаңбаның және тиісті сертификаттың түпнұсқалығын тексереді. Алынған түбіртек Қазақстан аумағында электрондық цифрлық қолтаңбаның түпнұсқалығын растау үшін жеткілікті болады.

 

Тексеру нәтижелері қандай болады

Сұрау салуды өңдеу нәтижесінде ҚР СҮТ үш мәртебенің бірі көрсетілген түбіртек қалыптастырады:

1. «Тексерілді» («Расталды») — тексеру оң нәтижемен аяқталды;
2. «Тексерілмеді» («Расталмады») — теріс нәтиже алынды және пайдаланушыға цифрлық жүйе арқылы хабарлама жіберіледі;
3. «Тексеру мүмкін емес» — сұрау салудың құрылымы белгіленген талаптарға сәйкес келмейді немесе шетелдік куәландырушы орталық не шет мемлекеттің сенім білдірілген үшінші тарапы ҚР СҮТ-те тіркелмеген.

Электрондық цифрлық қолтаңбаның түпнұсқалығы тек «Тексерілді» мәртебесі бар түбіртек алынған жағдайда расталған болып есептеледі.

 

Тексеру туралы мәліметтерді сақтау мерзімі

Жіберілген сұрау салулар, оларды өңдеу барысы және қалыптастырылған түбіртектер туралы ақпарат ҚР СҮТ-те транзакциялардың бірегей сәйкестендіргіштері бойынша бес жыл бойы сақталады. Бұл ретте тексеруге жіберілген электрондық құжаттардың өзі және олардың мазмұны жүйеде сақталмайды. Белгіленген бес жылдық сақтау мерзімі аяқталғаннан кейін мәліметтер мұрағаттық сақтауға беріледі.

 

Жаңа қағидалардың енгізілуімен не өзгереді

Жаңа қағидалар қолданысқа енгізілгеннен кейін электрондық цифрлық қолтаңбаның түпнұсқалығын сенім білдірілген үшінші тарап арқылы растауды бұрын реттеген 2015 жылғы тәртіптің күші жойылады. Бизнес үшін жаңа тәртіп, ең алдымен, шетелдік куәландырушы орталықтардың сертификаттары пайдаланылатын немесе құжаттар басқа мемлекеттердің цифрлық жүйелеріне жіберілетін трансшекаралық электрондық өзара іс-қимыл кезінде маңызды. Компаниялар шетелдік ЭЦҚ-ны тексерудің белгіленген талаптарын және оның түпнұсқалығын растау нәтижелерін ескеруі қажет.

 

FChain компаниясының бизнесті сүйемелдеуі

Қазақстанда қызметін жүзеге асыратын және шетелдік контрагенттермен өзара іс-қимыл жасайтын компаниялар түрлі құқықтық және корпоративтік мәселелерге, соның ішінде трансшекаралық құжат айналымына байланысты мәселелерге тап болуы мүмкін. FChain Қазақстандағы бизнесті сүйемелдеуге арналған кешенді кәсіби қызметтер ұсынады.

• Құқықтық қызметтер — компания қызметі барысында туындайтын мәселелер бойынша кәсіби құқықтық сүйемелдеу.
• Кәсіпкерлерге құқықтық қолдау — бизнестің күнделікті құқықтық және корпоративтік мәселелерін кешенді сүйемелдеу.
• Құқықтық аудит — компания қызметі мен құжаттамасының құқықтық қырларын қолданыстағы талаптарға сәйкестігі тұрғысынан тексеру.
• Келісім-шарттарды жасау — компания қызметінің ерекшеліктері мен контрагенттермен өзара іс-қимыл талаптарын ескере отырып, келісім-шарттарды дайындау.
• Компанияны тіркеу — Қазақстанда бизнесті құру және тіркеу үдерісін сүйемелдеу.
• Қазақстан нарығына шығу — бизнесті кешенді сүйемелдеу — шетелдік компаниялардың Қазақстан нарығында қызметін ұйымдастыруы мен дамытуын кешенді сүйемелдеу.
• Бухгалтерлік және салықтық есеп — бухгалтерлік және салықтық есепті жүргізу және компанияның қажетті есептілігін дайындау.
• Кадрлық қызметтер — кадрлық үдерістерді сүйемелдеу және кадрлық құжаттаманы жүргізу.

FChain компаниясының кәсіби қызметтері құқықтық, корпоративтік, бухгалтерлік және кадрлық сүйемелдеуді біріктіреді. Бұл компанияларға Қазақстандағы бизнес-үдерістерін жүйелі түрде ұйымдастыруға және олардың қызметіне әсер ететін талаптардағы өзгерістерді ескеруге мүмкіндік береді.

 

QR-төлемдерге ҚҚС: ұсынылып отырған өзгерістер

Дайындаған: Анель Космаганбетова

Директордың ассистенті

FChain Қазақстан

 📩almaty@f-chain.com
WhatsApp: +7 771 214 1820