2026 жылға арналған 300.00-нысан: ҚҚС бойынша салық есептілігінде не өзгерді? - FCHAIN

2026 жылға арналған 300.00-нысан: ҚҚС бойынша салық есептілігінде не өзгерді?

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда қосылған құн салығы (ҚҚС) бойынша 300.00-нысанды толтыру мен тапсырудың жаңартылған қағидалары қолданылады. Өзгерістер Қазақстан Республикасының жаңа Салық кодексінің енгізілуіне байланысты қабылданды және ҚҚС мөлшерлемелеріне, міндетті тіркеу есебіне қою шегіне, салықты есепке жатқызу тәртібіне, қосымшалардың құрамына және ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару қағидаларына қатысты. ҚҚС төлеушілері болып табылатын компаниялар мен жеке кәсіпкерлер 2026 жылға арналған салық есептілігін дайындау кезінде жаңа талаптарды ескеруі қажет.

 

300.00-нысанға қойылатын жаңа талаптар және оны тапсыру мерзімдері

ҚҚС бойынша жаңартылған салық есептілігі Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 12 қарашадағы № 695 бұйрығына 12-қосымшамен бекітілген. Нысан 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап туындаған құқықтық қатынастарға қолданылады және жаңа Салық кодексінің ережелеріне сәйкес әзірленген. Салық кодексінің 505-бабына сәйкес 300.00-нысан тоқсан сайын мынадай мерзімдерде тапсырылады:

1. Есептілікті тапсыру кезеңінің басталуы — есепті тоқсаннан кейінгі айдың 15-күнінен ерте емес.
2. Есептілікті тапсырудың соңғы мерзімі — есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-күнінен кешіктірілмей.
3. ҚҚС төлеу мерзімі — Салық кодексінің 506-бабына сәйкес есепті тоқсан аяқталғаннан кейінгі екінші айдың 25-күнінен кешіктірілмей.

Осылайша, салық төлеушілер есептілікті тапсыру және салықты төлеу мерзімдерін бөлек бақылауы қажет. Белгіленген талаптарды сақтау әсіресе ҚҚС салынатын операцияларды тұрақты түрде жүзеге асыратын компаниялар үшін маңызды.

 

2026 жылғы ҚҚС мөлшерлемелері және міндетті тіркеу шегі

Негізгі өзгерістердің бірі — ҚҚС-тың жалпы мөлшерлемесінің жоғарылауы. Салық кодексінің 503-бабына сәйкес 2026 жылдан бастап негізгі мөлшерлеме 16% құрайды. Тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің жекелеген санаттары үшін төмендетілген мөлшерлемелер көзделген:

• ~ 16% — 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданылатын ҚҚС-тың негізгі мөлшерлемесі.
• ~ 5% — 2026 жылы дәрілік заттарға, медициналық бұйымдарға және медициналық қызметтерге қолданылатын төмендетілген мөлшерлеме.
• ~ 10% — аталған тауарлар мен қызметтер санаттарына 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолдану көзделген мөлшерлеме.

Әртүрлі мөлшерлемелердің қолданылуына байланысты 300.00.001 I жолы жеке ішкі жолдарға бөлінді. Олардың әрқайсысы тиісті ҚҚС мөлшерлемесі бойынша салық салынатын айналымдарды көрсетуге арналған. Есептілікті толтыру кезінде салық төлеушілер салық салынатын айналымдарды қолданылатын мөлшерлемелерге сәйкес дұрыс бөлуі қажет. Сонымен қатар ҚҚС бойынша міндетті тіркеу есебіне қою шегі өзгертілді. 2026 жылдан бастап ол 10 000 айлық есептік көрсеткішті (АЕК) құрайды. Тиісті талап Салық кодексінің 99-бабы 4-тармағының 2) тармақшасында белгіленген. Компаниялар мен жеке кәсіпкерлер ҚҚС төлеушісі ретінде тіркелу міндетін анықтау кезінде жаңа шекті ескеруі тиіс.

 

Салық есептілігі қосымшаларының құрамындағы өзгерістер

2026 жылы 300.00-нысанға қосымшалардың құрамы қайта қаралды. Салық есептілігінен ҚҚС төлеу мерзімі өзгертілген тауарлар импортын көрсетуге арналған қосымша алынып тасталды. Соның нәтижесінде кейінгі қосымшалардың нөмірленуі өзгерді. Жаңартылған салық есептілігі 300.01-ден 300.08-ге дейінгі сегіз қосымшадан тұрады. Бұл ретте қайтаруға мәлімделген ҚҚС сомалары туралы мәліметтер 300.08-қосымшада көрсетіледі. Негізгі нысанда қосымшалардың жолдарына жасалған сілтемелер де түзетілді. Атап айтқанда, 002 және 014-жолдардағы өзгерістер қосымшалардың жаңа нөмірленуіне сәйкестендірілді. Салық есептілігін дайындау кезінде қолданыстағы қосымшаларды пайдалану және мәліметтердің негізгі нысанға дұрыс көшірілгенін тексеру маңызды. Бұл 300.00-нысан мен оның қосымшаларындағы көрсеткіштер арасында сәйкессіздіктердің туындауын болдырмауға мүмкіндік береді.

 

ҚҚС-ты есепке жатқызуға қойылатын жаңа талаптар

Өзгерістер ҚҚС-ты есепке жатқызу тәртібіне және шот-фактурасыз салықты есепке жатқызуға негіз болатын құжаттардың тізбесіне де қатысты. Мұндай құжаттарға мыналар жатады:

1. Жол жүру билеттері.
2. Әуе көлігімен жол жүргенін растайтын құжаттар.
3. Салық кодексінің 205-бабының 4-тармағына сәйкес жасалған тауарлар қалдықтарының тізілімі.

Аталған құжаттар бойынша ҚҚС Салық кодексінің 481-бабында айқындалған салық кезеңінде есепке жатқызылады. Сонымен қатар Салық кодексінің 480-бабының 8-тармағында электрондық шот-фактуралармен жұмыс істеуге қатысты қосымша талап көзделген. Салық есептілігін тапсырғанға дейін салық төлеуші электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінде (ЭШФ АЖ) алынған электрондық шот-фактура бойынша ҚҚС-ты есепке жатқызуға жататын салық ретінде танитыны туралы белгі қоюы тиіс. Осылайша, компаниялар растаушы құжаттардың болуын ғана емес, тиісті операциялардың ЭШФ АЖ-да дұрыс көрсетілуін де бақылауы қажет. Белгіленген тәртіпті сақтау есепке жатқызылатын ҚҚС сомасын дұрыс қалыптастыру үшін маңызды.

 

ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару: 300.00.032-жолды толтыру тәртібі

ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы талаптарды көрсету тәртібі Салық кодексінің 510-бабына сәйкестендірілді. Осы мақсатта салық есептілігінде 300.00.032-жол көзделген. Бұл жол тек кезекті салық есептілігінде толтырылады.

Қайтару негізіне байланысты салық төлеуші тиісті мәліметтерді көрсетеді:

• ~ I ұяшық — Салық кодексінің 127-бабына сәйкес ҚҚС асып кеткен сомасын қайтарудың оңайлатылған тәртібі қолданылған кезде белгіленеді.
• ~ II ұяшық — ҚҚС асып кеткен сомасын сынақ жобалары шеңберінде қайтару кезінде қолданылады.
• ~ III ұяшық — қайтару туралы талап мәлімделген салық кезеңін көрсетуге арналған.

300.00.032-жолды дұрыс толтыру ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы талапты белгіленген тәртіпке сәйкес көрсету үшін қажет. Салық төлеушілер қайтару негізін ескеріп, есептілікке енгізілетін мәліметтердің дұрыстығын тексеруі тиіс.

 

FChain Kazakhstan — ҚҚС және салық есептілігі мәселелері бойынша кәсіби сүйемелдеу

300.00-нысанның жаңартылуы компаниялардан ҚҚС есептеуге, қолданылатын мөлшерлемелерді анықтауға, растаушы құжаттарды дайындауға және есептілікті тапсыру мерзімдерін сақтауға мұқият қарауды талап етеді. Операцияларды бухгалтерлік және салықтық есепте дұрыс көрсету, ҚҚС-ты есепке жатқызу тәртібін сақтау және салықтың асып кеткен сомасын қайтаруға қажетті мәліметтерді дайындау ерекше маңызға ие. FChain Kazakhstan компаниясы Қазақстан Республикасының заңнама талаптарын ескере отырып, кәсіпорындардың қызметін кешенді сүйемелдеу үшін кәсіби бухгалтерлік, салықтық және құқықтық қызметтер көрсетеді.

• Бухгалтерлік және салықтық есеп — бухгалтерлік және салықтық есепті жүргізу, ҚҚС есептеу, 300.00-нысан бойынша салық есептілігін дайындау және оны тапсыру мерзімдерінің сақталуын бақылау.
• Бухгалтерлік есепті қалпына келтіру — есеп деректерін қалпына келтіру, өткен есепті кезеңдердегі қателерді анықтау және салық міндеттемелерін есептеу үшін дұрыс мәліметтерді дайындау.
• Құқықтық қызметтер — Қазақстан Республикасының заңнамасын қолдану мәселелері, оның ішінде кәсіпкерлік қызметке салық салуға қатысты талаптар бойынша құқықтық кеңес беру.
• Кәсіпкерлерге құқықтық қолдау — заңнама талаптарын сақтау және мемлекеттік органдар алдындағы міндеттемелерді орындау мәселелері бойынша компанияларға кешенді құқықтық қолдау көрсету.
• Компанияны тіркеу — Қазақстанда заңды тұлғаларды құру рәсімін сүйемелдеу және кәсіпкерлік қызметті жүргізуге қойылатын талаптарды ескере отырып, қажетті тіркеу құжаттарын рәсімдеу.
• Құқықтық аудит — ықтимал тәуекелдерді және қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкессіздіктерді анықтау мақсатында компанияның құқықтық құжаттамасы мен қызметін талдау.

FChain Kazakhstan компаниясының кешенді кәсіби сүйемелдеуі кәсіпорындарға әкімшілік жүктемені азайтуға, бухгалтерлік және салықтық есептеулердің дұрыстығын қамтамасыз етуге, сондай-ақ мемлекеттік органдар алдындағы міндеттемелерін уақтылы орындауға мүмкіндік береді. 2026 жылға арналған ҚҚС бойынша салық есептілігіндегі өзгерістер салықтық есепке алудың негізгі кезеңдерін қамтиды: қолданылатын мөлшерлемені анықтау мен міндетті тіркеуден бастап салықты есепке жатқызуға және оның асып кеткен сомасын қайтару туралы талаптарды рәсімдеуге дейін. Қосымшалардың жаңартылған құрылымы мен электрондық шот-фактураларға қойылатын қосымша талаптар операцияларды дұрыс көрсету және есеп деректерін тексеру қажеттілігін арттырады. Салық міндеттемелерін жүйелі түрде бақылау, 300.00-нысанды толтырудың қолданыстағы қағидаларын дұрыс қолдану және белгіленген мерзімдерді сақтау қателіктер қаупін азайтуға әрі компанияның салықтық үдерістерінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

 

 Қазақстанда 2026 жылғы қазанда салық өсімпұлы төмендеді: жаңа мөлшерлемелер

Дайындаған: Анель Космаганбетова

Директордың ассистенті

FChain Қазақстан

 📩almaty@f-chain.com
WhatsApp: +7 771 214 1820