АХҚО-дағы цифрлық қаржы активтері: оларды шығаруға қойылатын жаңа талаптар - FCHAIN

АХҚО-дағы цифрлық қаржы активтері: оларды шығаруға қойылатын жаңа талаптар

Қазақстанда «Астана» халықаралық қаржы орталығының (АХҚО) аумағында цифрлық қаржы активтерін (ЦҚА) шығаруға рұқсат беру тәртібінің жаңа қағидалары әзірленуде. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің бірлескен қаулысының жобасында қаржы ұйымдары мен Қазақстан резиденттеріне қойылатын талаптарды, сондай-ақ АХҚО қатысушыларына осындай активтерді шығаруға рұқсат беру тәртібін белгілеу көзделген. Жобаны қоғамдық талқылау 2026 жылғы 23 қазанға дейін жалғасады. Ұсынылып отырған өзгерістер цифрлық активтер нарығын құқықтық реттеуді дамытуға, оны елдің қаржы жүйесіне біріктіруге және инвесторлар мен клиенттердің құқықтарын қорғау деңгейін арттыруға бағытталған.

 

Цифрлық қаржы активтерін шығаруға қандай талаптар белгілеу жоспарлануда?

Жобада АХҚО аумағында цифрлық қаржы активтерін шығаруға рұқсат беру мәселелерін реттейтін екі нормативтік құжатты бекіту көзделген.

1. Қазақстан Республикасының қаржы ұйымдары мен резиденттеріне қойылатын талаптар

Бірінші құжат қазақстандық қаржы ұйымдары мен резиденттеріне АХҚО аумағында цифрлық қаржы активтерін шығаруға рұқсат беру шарттарын айқындайды. Мұндай қызметті жүзеге асыру үшін өтініш берушілердің белгіленген талаптарға сәйкестігін анықтауға мүмкіндік беретін құқықтық негіз қалыптастыру жоспарлануда. Бұл ЦҚА шығаруды қарастырып отырған және АХҚО-ның қаржы инфрақұрылымы шеңберінде қызмет жүргізуді жоспарлайтын ұйымдар үшін маңызды.

2. АХҚО қатысушыларына ЦҚА шығаруға рұқсат беру қағидалары

Екінші құжат АХҚО қатысушыларына цифрлық қаржы активтері платформасы операторының цифрлық платформасында осындай активтерді шығаруға рұқсат беру тәртібін реттейді. Осылайша, жоба цифрлық қаржы активтерін шығаруды жоспарлайтын ұйымдарға қойылатын талаптарды да, АХҚО қатысушыларына тиісті қызметті жүзеге асыруға рұқсат беру тәртібін де қамтиды. Алайда жарияланған жоба материалдарында рұқсат берудің нақты өлшемшарттары, өтініш берушілер ұсынуға тиіс құжаттардың тізбесі және өтініштерді қарау мерзімдері көрсетілмеген. Бұл мәселелер ұсынылып отырған нормативтік қағидалардың толық мәтінін қосымша зерделеуді талап етеді.

 

Цифрлық қаржы активтерін реттеудің жаңа тәртібінің мақсаттары

Түсіндірме материалдарға сәйкес, қаулының қабылдануы цифрлық активтер нарығын Қазақстанның бірыңғай қаржы жүйесіне біріктіруге, сондай-ақ инвесторлар мен клиенттердің қорғалу деңгейін арттыруға ықпал етуі тиіс. Жоба Қазақстан Республикасы Президентінің 2025 жылғы 13 қазандағы № 1042 «Мемлекет басшысының 2025 жылғы 8 қыркүйектегі «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: өзекті мәселелер және оны түбегейлі цифрлық өзгерістер арқылы шешу» атты Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру жөніндегі шаралар туралы» Жарлығының 13-тармағын орындау мақсатында әзірленген. Қосымша құқықтық негіз ретінде Қазақстан Республикасының 2026 жылғы 16 қаңтардағы «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қаржы нарығын реттеу және дамыту, байланыс және банкроттық мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңы қолданылады. Ұсынылып отырған өзгерістер цифрлық қаржы құралдарын нормативтік реттеуді дамытудың бір бөлігі болып табылады. Нарық қатысушыларына қойылатын талаптар мен оларға рұқсат беру тәртібін белгілеу АХҚО аумағында ЦҚА шығарудың неғұрлым айқын құқықтық шарттарын қалыптастыруға бағытталған. Түсіндірме материалдарда жобаның қабылдануы әлеуметтік-экономикалық, құқықтық немесе өзге де теріс салдарға әкелмейтіні көрсетілген. Көзделген шаралардың күтілетін нәтижелері қаулының күшіне енуімен байланыстырылады.

 

Компаниялар мен АХҚО қатысушылары нені ескеруі қажет?

Цифрлық қаржы активтерін шығару мүмкіндігін қарастырып отырған қаржы ұйымдары, Қазақстан резиденттері және АХҚО қатысушылары үшін ұсынылып отырған өзгерістер, ең алдымен, мұндай қызметке құқықтық тұрғыдан дайындалу қажеттілігімен байланысты. Компанияларға мынадай мәселелерге назар аудару ұсынылады:

1. Рұқсат беру талаптарына сәйкестік. Нормативтік құжаттар бекітілгеннен кейін белгіленген талаптардың нақты ұйымға және оның жоспарланған қызметіне қолданылатынын анықтау қажет болады.
2. ЦҚА шығару тәртібі. АХҚО қатысушылары тиісті оператордың цифрлық платформасында активтерді шығаруға рұқсат берудің бекітілген қағидаларын ескеруі тиіс.
3. Құқықтық құжаттама. ЦҚА шығаруға дайындық барысында қолданыстағы нормативтік талаптарды ескере отырып, құрылтай және өзге де корпоративтік құжаттарды, шарттық қатынастарды және ұйымның ішкі рәсімдерін бағалау маңызды.
4. Заңнамадағы өзгерістерді қадағалау. Қаулы әлі жоба сатысында болғандықтан, ұйымдар оның ережелері түпкілікті бекітілгенге дейін өзгеруі мүмкін екенін ескеруі қажет.

Құқықтық талаптарды алдын ала талдау компанияларға жаңа қағидалар күшіне енгеннен кейін қызметті жүзеге асыру үшін қажетті ұйымдастырушылық шаралар мен құжаттарды айқындауға мүмкіндік береді.

 

FChain компаниясының бизнеске арналған құқықтық және бухгалтерлік қызметтері

АХҚО-да цифрлық қаржы активтерін реттеу жүйесінің дамуы осы бағытта қызмет жүргізуді жоспарлайтын компаниялардың құқықтық және ұйымдастырушылық дайындығының маңызын арттырады. Кәсіпорындар үшін қолданылатын нормативтік талаптарды уақтылы бағалау, құжаттардың тиісті түрде ресімделуін қамтамасыз ету және ықтимал құқықтық тәуекелдерді ескеру маңызды. FChain компаниясы Қазақстандағы бизнеске, соның ішінде АХҚО аумағында қызмет жүргізетін ұйымдарға кешенді құқықтық, бухгалтерлік және кеңес беру қызметтерін ұсынады. Жаңа талаптарға дайындық барысында мынадай қызметтер өзекті болып табылады:

• Құқықтық қызметтер — Қазақстан заңнамасы және компаниялардың қызметіне қолданылатын нормативтік талаптар бойынша құқықтық кеңес беру.
• Құқықтық аудит — құқықтық тәуекелдерді анықтау және нормативтік талаптарға сәйкестікті бағалау мақсатында корпоративтік құжаттарды, шарттарды және ішкі рәсімдерді тексеру.
• Келісім-шарттарды жасау — компания қызметінің ерекшеліктері мен қолданыстағы заңнаманы ескере отырып, шарттарды әзірлеу және құқықтық сараптамадан өткізу.
• Компанияны тіркеу — Қазақстанда заңды тұлғаларды тіркеу рәсімін сүйемелдеу және қажетті корпоративтік құжаттарды дайындау.
• Қазақстан нарығына шығу — бизнесті кешенді сүйемелдеу — Қазақстан нарығында қызметін бастауды жоспарлайтын компанияларға құқықтық және ұйымдастырушылық қолдау көрсету.
• Бухгалтерлік және салықтық есеп — қолданыстағы талаптарға сәйкес бухгалтерлік есеп жүргізу, қаржылық есептілікті дайындау және есепке алу үдерістерін сүйемелдеу.

Цифрлық қаржы активтерін шығаруды реттеудің ұсынылып отырған тәртібі нарық қатысушыларының қызметіне неғұрлым айқын шарттар белгілеуге және инвесторлардың құқықтарын қорғауды күшейтуге бағытталған. АХҚО аумағында ЦҚА шығаруға мүдделі ұйымдар үшін рұқсат беру талаптарын бағалау және тиісті құжаттаманы дайындау ерекше маңызға ие. FChain компаниясы құқықтық, корпоративтік және бухгалтерлік мәселелер бойынша кәсіби сүйемелдеу ұсынып, кәсіпорындарға қолданыстағы заңнама мен жоспарланған нормативтік өзгерістерді ескере отырып, өз қызметін ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

 

2027 жылға арналған статистикалық есептілік: жаңа 1-ЖИ нысаны және тапсыру мерзімдері

Дайындаған: Анель Космаганбетова

Директордың ассистенті

FChain Қазақстан

 📩almaty@f-chain.com
WhatsApp: +7 771 214 1820