Қазақстан
  • Басты бет
  • Қазақстанның Еңбек және Әлеуметтік кодекстеріне енгізілген жаңа түзетулер - FCHAIN

Қазақстанның Еңбек және Әлеуметтік кодекстеріне енгізілген жаңа түзетулер - FCHAIN

Қазақстанның Еңбек және Әлеуметтік кодекстеріне енгізілген жаңа түзетулер

2026 жылы Қазақстанда еңбек қатынастарына, халықты жұмыспен қамтуға, әлеуметтік қорғауға, кәсіби біліктіліктерге, мемлекеттік қызметке, цифрландыруға және киберқауіпсіздікке қатысты соңғы жылдардағы ең ауқымды заңнамалық өзгерістер топтамасының бірі қабылданды. Түзетулер Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне, Әлеуметтік кодексіне және бірқатар салалық заңдарға енгізілді. Өзгерістердің басым бөлігі 2026 жылдың шілде, тамыз және қыркүйек айларында кезең-кезеңімен күшіне енеді. Жаңа нормалар жұмыс берушілерге, кадр қызметтеріне, бухгалтерлерге, мемлекеттік ұйымдарға, білім беру мекемелеріне және еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау саласының мамандарына тікелей әсер етеді.

 

Қызметкерлерді жұмысқа қабылдау кезіндегі жаңа талаптар

Еңбек шартын жасасу үшін қажетті құжаттардың тізбесіне өзгерістер енгізілді. Енді заңнама білім туралы құжаттар мен кәсіби біліктілікті тану туралы құжаттарды нақты ажыратады. Егер кәсіби стандарттарда білім деңгейіне қойылатын талаптар белгіленбесе, жұмыс беруші кәсіби біліктілікті тану туралы құжатты ескеруге құқылы. Сонымен қатар арнайы білім ұғымы заңнамалық деңгейде кеңейтілді. Енді оған тек білім беру ұйымдарында алынған білім ғана емес, сондай-ақ кәсіптік оқыту, қайта даярлау, біліктілікті арттыру және практикалық тәжірибе нәтижесінде қалыптасқан білім мен дағдылар да жатады. Бұл жұмыс берушілерге кандидаттардың кәсіби біліктілігін икемдірек бағалауға мүмкіндік береді.

 

Кәсіптік оқыту жаңа құқықтық реттеуге ие болды

Негізгі өзгерістердің бірі – кәсіптік оқыту ұғымының жаңартылуы. Енді оған ресми түрде мыналар кіреді:

  1. кәсіптік даярлау;
  2. қайта даярлау;
  3. біліктілікті арттыру;
  4. жаңа кәсіп немесе мамандық алу;
  5. кәсіби құзыреттерді жаңарту және кеңейту.

Бұл өзгерістер қызметкерлерді үздіксіз оқыту жүйесін дамытуға және еңбек нарығының ұтқырлығын арттыруға бағытталған. Сонымен қатар кәсіби біліктіліктерді тану саласындағы жергілікті атқарушы органдардың өкілеттіктері кеңейтілді. Жұмыссыз азаматтар кәсіби біліктілігін тану рәсімінен өту үшін арнайы ваучерлер ала алады, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес танылатын халықаралық сертификаттарды пайдалана алады.

 

Жұмыс берушілер киберқауіпсіздікке көбірек көңіл бөлуге міндеттелді

2026 жылдың шілде айынан бастап киберқауіпсіздік мәселелері еңбек қатынастарының ажырамас бөлігіне айналды. Енді қызметкерлер төмендегі талаптармен қатар киберқауіпсіздік талаптарын да сақтауға міндетті:

  1. еңбек қауіпсіздігі;
  2. өрт қауіпсіздігі;
  3. өнеркәсіптік қауіпсіздік;
  4. өндірістік санитария.

Сонымен бірге жұмыс берушілерге жаңа міндеттер жүктелді:

  1. қызметкерлерді киберқауіпсіздікке қатысты ішкі талаптармен таныстыру;
  2. осы талаптардың сақталуына ішкі бақылау жүргізу.

Көптеген ұйымдар үшін бұл ішкі регламенттерді, нұсқаулықтарды әзірлеуді және қызметкерлерді оқытуды қажет етеді.

 

Мүгедектігі бар адамдарды жұмысқа орналастыру кезіндегі жұмыс берушілердің жаңа міндеттері

Түзетулер мүгедектігі бар адамдарды жұмыспен қамту талаптарын едәуір күшейтті. Белгіленген квота қолданылатын жұмыс берушілер енді мұндай қызметкерлерді жұмысқа қабылдап қана қоймай, олардың еңбек етуіне қажетті жағдайларды қамтамасыз етуге міндетті. Атап айтқанда ұйым:

  1. жұмыс орнын бейімдеуді;
  2. қажет болған жағдайда еңбек жағдайларын өзгертуді;
  3. жекелеген еңбек функцияларын қайта бөлуді;
  4. қызметкердің еңбек міндеттерін толық орындауына мүмкіндік беретін өзге де шараларды қамтамасыз етуге тиіс.

Ерекшеліктер заңды тұлға таратылған, штат қысқартылған немесе жұмыс берушінің қаржылық жағдайы едәуір нашарлаған жағдайларда ғана қолданылады.

 

Әлеуметтік кодекске жаңа ұғымдар мен цифрлық сервистер енгізілді

Түзетулер Әлеуметтік кодекстің ережелерін едәуір кеңейтті. Заңнамаға мынадай жаңа ұғымдар енгізілді:

  1. Белсенді ұзақ өмір сүру орталығы;
  2. ымдау тілі;
  3. мүгедектігі бар балалар мен тәуекел тобына жататын балаларды қолдаудың интеграцияланған модулі;
  4. зейнетақы активтерінің инвестициялық портфельдері.

Сонымен қатар Еңбек ресурстарын дамыту орталығына мемлекеттік қайырымдылық платформасын дамыту, деректерді өңдеу және дербес деректерді қорғау туралы заңнама талаптарын сақтай отырып ақпараттық-консультациялық қызметтер көрсету жөнінде жаңа өкілеттіктер берілді.

 

Заңнама жаңа Конституцияға сәйкестендірілді

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы қабылданғаннан кейін заңнамаға көптеген редакциялық өзгерістер енгізілді. Атап айтқанда:

  1. «тенге» термині ресми түрде «теңге» болып өзгертілді;
  2. «шетелдік» ұғымы «шетел азаматы» ұғымымен алмастырылды;
  3. тиісті заңнамалық актілерде «Парламент» термині «Құрылтай» терминімен ауыстырылды.

Сонымен қатар Конституция күні 30 тамыздан 15 наурызға ауыстырылып, жаңа мемлекеттік мереке әрі ресми демалыс күні болып белгіленді.

 

Жұмыс берушілерге қазірден бастап не істеу ұсынылады

Жаңа талаптардың күшіне енуіне байланысты жұмыс берушілерге ішкі процестерді алдын ала талдап, ұйымды алдағы өзгерістерге дайындау ұсынылады. Ең алдымен:

  1. кадрлық құжаттарды жаңарту;
  2. еңбек шарттарын рәсімдеу тәртібін қайта қарау;
  3. жергілікті нормативтік актілерді өзектендіру;
  4. киберқауіпсіздік талаптарын сақтау бойынша ішкі құжаттарды әзірлеу;
  5. мүгедектігі бар адамдарды жұмысқа орналастыру квотасының орындалуын бағалау;
  6. қызметкерлерді кәсіптік оқыту рәсімдерін жаңарту;
  7. HR мамандарының, кадр қызметкерлерінің және құрылымдық бөлімше басшыларының біліктілігін арттыру бойынша қосымша оқыту ұйымдастыру.

Уақтылы дайындық еңбек заңнамасын бұзу тәуекелдерін, әкімшілік жауапкершілікті және мемлекеттік органдар тарапынан қойылатын талаптарды болдырмауға мүмкіндік береді.

 

FChain — кадрлық және заңдық сүйемелдеу саласындағы сенімді серіктесіңіз

Заңнаманың тұрақты өзгеруі бизнестен ішкі процестер мен кадрлық құжаттаманы уақтылы жаңартуды талап етеді. Еңбек қатынастарын рәсімдеу, кадрлық іс жүргізу немесе жаңа талаптарды сақтау кезіндегі қателіктер айыппұлдарға, еңбек дауларына және қосымша қаржылық шығындарға әкелуі мүмкін. FChain мамандары сіздің бизнесіңіздің Қазақстан Республикасының заңнамасына толық сәйкес жұмыс істеуіне көмектеседі. Біз бизнеске арналған кешенді қызметтерді ұсынамыз:

FChain — компанияларға құқықтық тәуекелдерді азайтуға, заңнама талаптарын сақтауға және бизнесті дамытуға назар аударуға көмектесетін сарапшылар командасы.

 

Әлеуметтік аударымдар: қайтару мерзімдерінің жаңа тәртібі 

Дайындаған: Мөлдір Мұхтар

Бизнес дамыту жөніндегі маман

FChain Қазақстан

📩 almaty@f-chain.com
📱 WhatsApp: +7 771 214 1820

Назад

Ақыл-кеңес

Бізге жазыңыз немесе жақын орналасқан кеңсені табыңыз