2027 жылға арналған ЕТЖ және АЕК: жаңа көрсеткіштер - FCHAIN

2027 жылға арналған ЕТЖ және АЕК: жаңа көрсеткіштер

Қазақстанда 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет жобасы жарияланды. Онда негізгі әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштердің жаңа мөлшерлері көзделген. Жобаға сәйкес, 2027 жылы ең төменгі жалақыны (ЕТЖ) 85 000 теңге деңгейінде сақтау, ал айлық есептік көрсеткішті (АЕК) 4 693 теңгеге дейін арттыру жоспарланып отыр. Ұсынылып отырған көрсеткіштерді 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізу көзделген. Жоба 2026 жылғы 5 қыркүйекке дейін ашық талқылауда болды, сондықтан көрсетілген мөлшерлерді әзірге жобада көзделген көрсеткіштер ретінде қарастырған жөн. Салыстыру үшін, 2026 жылы ЕТЖ 85 000 теңгені, ал АЕК 4 325 теңгені құрайды. Осылайша, егер жобада көзделген АЕК мөлшері бекітілсе, ол 2026 жылмен салыстырғанда 368 теңгеге өседі. АЕК заңнамада көзделген жағдайларда жәрдемақылар мен өзге де әлеуметтік төлемдерді, сондай-ақ айыппұлдарды, салықтарды және басқа да төлемдерді есептеу үшін қолданылады. ЕТЖ мен АЕК-тен бөлек, бюджет заңнамасында мемлекеттік базалық зейнетақы төлемінің ең төменгі мөлшері, ең төменгі зейнетақы және ең төменгі күнкөріс деңгейі секілді әлеуметтік көрсеткіштер де белгіленеді. 2026 жылы бұл көрсеткіштер тиісінше 35 596 теңгені, 69 049 теңгені және 50 851 теңгені құрайды.

 

2027 жылғы ең төменгі жалақы

Жобаға сәйкес, ЕТЖ мөлшерін 85 000 теңге деңгейінде сақтау ұсынылады. Дәл осындай көрсеткіш 2025 және 2026 жылдарға да белгіленген. Осылайша, жоба қабылданған жағдайда ең төменгі жалақы мөлшері өзгеріссіз қалады. ЕТЖ белгіленген жұмыс уақытының нормасын толық атқарған және еңбек міндеттерін орындаған жұмыскердің айлық жалақысының ең төменгі мөлшерін айқындайды. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес, мұндай жұмыскердің жалақысы тиісті қаржы жылына белгіленген ЕТЖ мөлшерінен төмен болмауға тиіс. Айлық жалақының ең төменгі мөлшері жыл сайын республикалық бюджет туралы заңмен белгіленеді. Бұл ретте ЕТЖ құрамына қосымша ақылар мен үстемеақылар, өтемақы және әлеуметтік төлемдер, сыйлықақылар мен өзге де ынталандыру төлемдері кірмейді. Егер жұмыскер тиісті кезеңді толық жұмыс істемесе, ең төменгі жалақы жұмыс істеген уақытына мөлшерлес қолданылады. Сағаттық жалақының ең төменгі мөлшері ЕТЖ және тиісті күнтізбелік жылға арналған жұмыс уақытының теңгеріміне сәйкес жұмыс сағаттарының орташа айлық саны негізінде айқындалады.

 

АЕК-ті 4 693 теңгеге дейін арттыру жоспарлануда

ЕТЖ-дан айырмашылығы, айлық есептік көрсеткішті арттыру ұсынылып отыр. 2026 жылы АЕК 4 325 теңгені құрайды, ал 2027 жылға арналған жобада оны 4 693 теңгеге дейін арттыру көзделген. Көрсеткіш 368 теңгеге немесе шамамен 8,5%-ға өседі. 2026 жылы АЕК Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жәрдемақылар мен өзге де әлеуметтік төлемдерді, сондай-ақ айыппұл санкцияларын, салықтарды және басқа да төлемдерді есептеу үшін қолданылады. АЕК мөлшері тиісті қаржы жылына бюджет заңнамасы аясында белгіленеді. Сондықтан бұл көрсеткіштің өзгеруі заңнамада мөлшері тікелей АЕК арқылы белгіленген сомалар мен төлемдерге әсер етеді. Атап айтқанда, АЕК жекелеген салықтарды есептеу кезінде қолданылады. Мысалы, көлік құралдарына салынатын салықты есептеу үшін республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын көрсеткіш пайдаланылады. Осылайша, АЕК 4 693 теңге мөлшерінде бекітілген жағдайда, АЕК негізінде есептелетін тиісті сомалар жаңа көрсеткішке сәйкес айқындалатын болады. Бұл ретте 4 693 теңге мөлшеріндегі көрсеткішті 2027 жылға арналған республикалық бюджет өлшемдері түпкілікті бекітілгенге дейін жобада көзделген мән ретінде қарастырған жөн.

 

Зейнетақы және ең төменгі күнкөріс деңгейі

Республикалық бюджет жобасында басқа да бірқатар әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді өзгерту көзделген. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап:

1. мемлекеттік базалық зейнетақы төлемінің ең төменгі мөлшерін — 2026 жылғы 35 596 теңгенің орнына 38 622 теңге;
2. ең төменгі зейнетақы мөлшерін — 69 049 теңгенің орнына 74 919 теңге;
3. ең төменгі күнкөріс деңгейін — 50 851 теңгенің орнына 55 173 теңге мөлшерінде белгілеу ұсынылады.

Сонымен қатар 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап жасына байланысты және еңбек сіңірген жылдары үшін төленетін зейнетақы төлемдерін 8,5%-ға арттыру ұсынылып отыр.

 

Жұмыс берушілер мен бизнес нені ескеруі қажет

2027 жылға ұсынылып отырған көрсеткіштер компаниялардың есеп айырысу, бухгалтерлік және кадрлық үдерістері үшін маңызды. ЕТЖ-ны 85 000 теңге деңгейінде сақтау жоспарланғанымен, АЕК-тің 4 693 теңгеге дейін өсуі осы көрсеткіш қолданылатын есептеулерге әсер етеді. АЕК Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жәрдемақылар мен өзге де әлеуметтік төлемдерді, айыппұл санкцияларын, салықтарды және басқа да төлемдерді есептеу үшін қолданылады. 2026 жылы АЕК 4 325 теңгені құрайды, сондықтан 2027 жылға арналған жобада көзделген көрсеткіш қолданыстағы мөлшерден 368 теңгеге жоғары. Жұмыс берушілер жобада ЕТЖ-ны қолданыстағы деңгейде сақтау, ал АЕК-ті арттыру ұсынылып отырғанын ескеруі қажет. Тиісінше, өзгерістер заңнамада АЕК арқылы айқындалатын есептеулерге, сомаларға және шекті мәндерге қатысты болады. 2027 жылға арналған есеп айырысу және есеп жүргізу үдерістерін дайындау кезінде ЕТЖ-ға байланысты көрсеткіштер мен АЕК негізінде есептелетін көрсеткіштерді ажырату қажет. 85 000 және 4 693 теңге мөлшерлері республикалық бюджет жобасында көзделгендіктен, бюджет түпкілікті қабылданғанға дейін олар жобалық көрсеткіштер болып қала береді. Бюджет бекітілгеннен кейін компаниялар тиісті есептеулерде 2027 жылға түпкілікті белгіленген көрсеткіштерді ескеруі қажет.

 

FChain компаниясының бухгалтерлік және кадрлық қызметтері

Есептік көрсеткіштерді дұрыс қолдану бухгалтерлік есеп жүргізу, еңбекақыны есептеу және кадрлық үдерістерді ұйымдастыру кезінде маңызды. FChain Қазақстандағы бизнеске кәсіби бухгалтерлік және кадрлық сүйемелдеу қызметтерін ұсынады.

• Бухгалтерлік және салықтық есеп — компания қызметі аясында бухгалтерлік және салықтық есеп жүргізу, сондай-ақ есептілікті дайындау.
• Еңбекақыны есептеу — жұмыскерлердің еңбекақысын және онымен байланысты міндетті төлемдерді есептеу.
• Кадрлық қызметтер — кадрлық әкімшілендіруді және еңбек қатынастарына байланысты құжаттарды сүйемелдеу.
• Кадрлық аудит — компанияның кадрлық құжаттары мен үдерістерін кешенді тексеру.
• Кәсіпкерлерге құқықтық қолдау — компанияның ағымдағы құқықтық және корпоративтік мәселелерін кәсіби сүйемелдеу.

FChain компаниясының кешенді тәсілі бухгалтерлік, есеп айырысу, кадрлық және құқықтық үдерістерді бір кәсіби мамандар тобының аясында біріктіруге және компания қызметін жүйелі түрде сүйемелдеуге мүмкіндік береді.

 

Қазақстандағы валюталық операциялар: 2026 жылғы қыркүйектегі өзгерістер

Дайындаған: Анель Космаганбетова

Директордың ассистенті

FChain Қазақстан

 📩almaty@f-chain.com
WhatsApp: +7 771 214 1820