Салық кодексі: 2027 жылдан бастап негізгі өзгерістер - FCHAIN

Салық кодексі: 2027 жылдан бастап негізгі өзгерістер

Қазақстанда 2025 жылғы 18 шілдедегі Салық кодексіне енгізілетін ауқымды өзгерістер жобасын талқылау жалғасуда. Жоба 2026 жылғы 25 қыркүйекке дейін ашық талқылауда болады және салықтарды есептеу мен төлеу тәртібіне, салықтық әкімшілендіруге, салықтық шегерімдерді және жекелеген жеңілдіктерді қолдануға қатысты өзгерістерді көздейді. Ұсынылып отырған нормалардың басым бөлігін 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізу жоспарлануда. Жекелеген ережелер үшін өзге мерзімдер көзделген: 74 және 76-баптар бойынша өзгерістерді 2027 жылғы 1 шілдеден бастап, ал 210, 286 және 490-баптардың бірқатар нормаларын алып тастауды 2035 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізу жоспарланған. Құжат әзірге жоба сатысында болғандықтан, ұсынылған ережелер түпкілікті қабылданғанға дейін өзгертілуі мүмкін.

 

ҚҚС және бюджетпен есеп айырысу бойынша өзгерістер

Ұсынылып отырған жаңашылдықтардың бірі цифрлық теңгені пайдалана отырып, ҚҚС асып кеткен сомасын қайтаруға қатысты. Жобада жаңа 127-1-бап көзделген, оған сәйкес мұндай қайтару декларацияны тапсыру мерзімі аяқталғаннан кейін 10 жұмыс күні ішінде салықтық тексеру жүргізілместен жүзеге асырылатын болады. Бұл тетікті екінші деңгейдегі банкте цифрлық шот ашқан және цифрлық теңгемен жасалған төлемдерді растаған салық төлеушілер пайдалана алады. Сондай-ақ екінші деңгейдегі банктердің факторинг және форфейтинг операцияларын салық салудан босатылатын қаржылық операцияларға жатқыза отырып, оларды ҚҚС-тан босату ұсынылады. Жекелеген өзгерістер электрондық саудаға қатысты. Егер шетелдік тұлға Қазақстанның электрондық сауда алаңы арқылы Қазақстан резиденттері болып табылатын жеке тұлғаларға тауар сатса немесе электрондық нысанда қызмет көрсетсе, ҚҚС төлеуші ретінде электрондық сауда алаңының өзін тану ұсынылады. Мұндай операцияларға 16% мөлшеріндегі стандартты мөлшерлеме қолданылып, салық кезеңі тоқсанды құрайтын болады. ЕАЭО-дан тауарлар импорты кезінде ҚҚС төлеу тәсілін де өзгерту ұсынылуда. Салық төлеушілердің жекелеген санаттары үшін тауарларға ілеспе жүкқұжаттағы мәліметтер негізінде тауарлар Қазақстанға әкелінгенге дейін ҚҚС төлеу тәртібін енгізу көзделіп отыр. Егер онда көрсетілген құн белгіленген ең төменгі деңгейден төмен болса, ҚҚС ең төменгі деңгей негізінде есептелетін болады.

 

ЖТС және жеке тұлғалардың табыстарына салық салу

Жобада жеке табыс салығын есептеу тәртібіне өзгерістер енгізу көзделген. Бір салық агентінде ЖТС-ты жеке тұлғаның салық салынатын табыстарының жалпы сомасы бойынша өспелі қорытындымен есептеу ұсынылады. Бұл ретте дивидендтер есепке алынбайды және оларға жеке есептеу тәртібі қолданылатын болады. Сонымен қатар негізгі және әлеуметтік салықтық шегерімдерді қолдану қағидалары қайта қаралуда. Атап айтқанда, өзгерістер мүгедектік тобы өзгерген кезде 5 000 АЕК мөлшеріндегі әлеуметтік шегерімге қатысты. Жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібін қолданатын дара кәсіпкерлер үшін салық салынатын табысты айқындау тәртібін нақтылау ұсынылады. Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес азайтылуға жататын табыстар дара кәсіпкердің салық салынатын табысынан олар бұған дейін оның табыстарының құрамында есепке алынған жағдайда ғана шегерілетін болады. «Алтын виза» иелері мен олардың отбасы мүшелері үшін жекелеген салықтық ережелер көзделген. Жобаға сәйкес, олардың табысы 370-баптың мақсаттары үшін жеке тұлғаның табысы ретінде танылмайды. Бұдан бөлек, мұндай тұлғаларды жер салығы мен мүлік салығын төлеушілер қатарынан алып тастау ұсынылады.

 

Салықтық әкімшілендірудің жаңа қағидалары

Өзгерістер банктердің өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұлғалармен өзара іс-қимылына да қатысты болуы мүмкін. Банктерді салық агенттерінің қатарына енгізу ұсынылады: олар өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұлғалардың қолма-қол ақшасыз тәсілмен алған табыстарынан ЖТС пен әлеуметтік төлемдерді ұстап қалып, аударып отыратын болады. Тағы бір ұсыныс электрондық шот-фактураларға қатысты. Салық берешегі белгіленген шекті мөлшерден асып, алты айдан астам уақыт бойы өтелмеген жағдайда электрондық шот-фактураларды жазып беруді тоқтата тұру жоспарлануда. Сондай-ақ қызметті тоқтату рәсімін оңайлату ұсынылады. Жеке салықтық өтінішті алып тастап, оның орнына қызметтің тоқтатылғаны туралы тиісті белгісі бар тарату салық есептілігін ұсыну жоспарланып отыр. Осылайша, екі құжаттың орнына бір құжатты ұсыну жеткілікті болады. 74 және 76-баптар бойынша бұл өзгерістерді 2027 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізу жоспарланған.

 

Тауарларды таңбалауға арналған жабдық бойынша өзгерістер

Жобада тауарларды таңбалауға арналған жабдыққа қатысты жеке өзгеріс те қарастырылған. Салық салу мақсатында оның бастапқы құнын 1,5 коэффициентін қолдана отырып айқындау ұсынылады. Мұндай тәртіп шегерімдер құрамында есепке алынатын амортизация сомасын ұлғайтады және тиісінше корпоративтік табыс салығын есептеуге әсер етеді.

 

Бизнес нені ескеруі қажет

Ұсынылып отырған өзгерістер топтамасы салықтық реттеудің бірнеше бағытын бірден қамтиды: ҚҚС, ЖТС, салықтық шегерімдер, электрондық шот-фактуралар, электрондық саудаға салық салу, өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұлғалармен есеп айырысу және корпоративтік табыс салығы бойынша шегерімдерді айқындаудың жекелеген мәселелері. Компаниялар үшін бұл өзгерістер заңнаманың түпкілікті нұсқасына енгізілетін ережелерді ескере отырып, жекелеген есептік және салықтық үдерістерді қайта қарау қажеттілігін білдіруі мүмкін. Алайда қазіргі кезеңде бұл тек өзгерістер жобасы екенін ескеру қажет. Сондықтан қандай да бір өзгерістерді жоспарлау кезінде жобаның одан әрі қаралуы мен түпкілікті қабылдануын назарда ұстаған жөн.

 

FChain компаниясының кәсіби қызметтері

Салық заңнамасындағы өзгерістер бухгалтерлік, есеп айырысу және ішкі іскерлік үдерістерді уақтылы бейімдеуді талап етеді. FChain Қазақстанда қызметін жүзеге асыратын компанияларға кешенді бухгалтерлік, кадрлық және құқықтық қызметтер ұсынады.

• Бухгалтерлік және салықтық есеп — компания қызметі аясында бухгалтерлік және салықтық есеп жүргізу, сондай-ақ есептілікті дайындау.
• Бухгалтерлік есепті қалпына келтіру — бухгалтерлік есепті тиісті жағдайға келтіру қажет болған кезде есеп деректері мен құжаттаманы қалпына келтіру.
• Еңбекақыны есептеу — қызметкерлермен есеп айырысуды сүйемелдеу, оның ішінде еңбекақыны және онымен байланысты міндетті төлемдерді есептеу.
• Құқықтық қызметтер — компания қызметі барысында туындайтын құқықтық мәселелер бойынша кәсіби сүйемелдеу.
• Кәсіпкерлерге құқықтық қолдау — компанияның ағымдағы қызметін құқықтық және корпоративтік мәселелер бойынша кешенді сүйемелдеу.
• Құқықтық аудит — компания қызметінің құқықтық қырлары мен ішкі құжаттарын кешенді тексеру.

FChain компаниясының кешенді тәсілі бухгалтерлік, салықтық, кадрлық және құқықтық сүйемелдеуді бір кәсіби мамандар тобының аясында біріктіруге және реттеудегі өзгерістерді ескере отырып, компанияның негізгі үдерістерін жүйелі түрде ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

 

Электрондық хат алмасудың заңдық маңызы

Дайындаған: Анель Космаганбетова

Директордың ассистенті

FChain Қазақстан

 📩almaty@f-chain.com
WhatsApp: +7 771 214 1820