Қазақстандағы салықтық аудит: аудиторлық қорытындыға жаңа талаптар - FCHAIN

Қазақстандағы салықтық аудит: аудиторлық қорытындыға жаңа талаптар

2026 жылғы қарашадан бастап Қазақстанда салықтық аудит қорытындыларын ресімдеуге қатысты жаңартылған талаптар қолданылады. Өзгерістер Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің бұйрығымен бекітілген және аудиторлық қорытындыларды аудитордың жеке мөрімен және аудиторлық ұйымның мөрімен міндетті түрде куәландыруды, сондай-ақ құжаттың бекітілген нысанындағы мәліметтер тізбесін қысқартуды көздейді. Жаңа талаптар салықтық аудит нәтижелерін құжаттық ресімдеу тәртібіне қатысты және салықтық міндеттемелердің дұрыс орындалуына тәуелсіз тексеру жүргізетін компаниялар үшін маңызды.

 

Аудиторлық қорытындыға қол қою және оны куәландыру жөніндегі жаңа талаптар

Салықтық аудит жүргізу және салықтар бойынша аудиторлық қорытынды ұсыну қағидаларының жаңартылған редакциясына сәйкес, құжатқа аудитті орындаушы аудитор қол қоюы тиіс. Бұл ретте оның біліктілік куәлігінің нөмірі мен берілген күні міндетті түрде көрсетіледі. Аудитор өз қолын жеке мөрімен куәландыруға міндетті. Одан кейін аудиторлық ұйымның басшысы қорытындыға қол қойып, оны ұйымның мөрімен растайды. 2026 жылғы 3 қарашаға дейін қорытындыны ресімдеу үшін аудитті орындаушы аудитор мен аудиторлық ұйым басшысының қолдары жеткілікті болатын. Мөрлерді пайдалану туралы талап 2019 жылы тиісті ережеден алынып тасталған еді, алайда енді қайтадан міндетті болып белгіленді. Сонымен қатар қолданылатын ұғымдар нақтыланды. Бұрынғы «аудиторлық қорытынды» деген жалпы атау «салықтар бойынша аудиторлық қорытынды» деген атаумен ауыстырылды. Бұл атау салықтық аудит нәтижелері бойынша жасалатын құжатты нақты білдіреді.

 

Аудиторлық қорытынды нысанынан қандай мәліметтер алынып тасталды?

Құжатты куәландыру тәртібінің өзгеруімен қатар салықтар бойынша аудиторлық қорытындының нысаны да жаңартылды. Бұрын міндетті түрде көрсетілуі тиіс болған төрт тармақ алынып тасталды. «Аудит жүргізілетін субъект туралы жалпы мәліметтер» бөлімінде енді мынадай ақпаратты көрсету талап етілмейді:

1. Салық төлеушінің куәлігі.
2. Электрондық салық төлеуші ретінде тіркеу есебі.
3. Төлем терминалдарының тіркеу деректері.

«Салықтық аудит туралы мәліметтер» бөлімінен қызметті тоқтата тұру, мерзімін ұзарту және қайта бастау туралы тармақ алынып тасталды. Енгізілген өзгерістерден кейін аталған бөлімдердің әрқайсысында 20 тармақтан қалды. Жаңартылған нысан салықтық аудит нәтижелерін көрсетуге қажетті негізгі мәліметтерді сақтай отырып, ұсынылатын ақпарат көлемін қысқартады.

 

Салықтық аудит және оның салықтық тексерулерге әсері

Салықтық аудитті аудиторлық ұйым салық төлеушінің бастамасы бойынша жасалған шарт негізінде жүргізеді. Оның негізгі мақсаты — компанияның салықтық міндеттемелерді дұрыс орындауын тексеру және бюджетпен есеп айырысу кезінде орын алуы мүмкін бұзушылықтарды анықтау. Аудит барысында мынадай мәселелер тексеріледі:

1. Салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің дұрыс есептелуі және төленуі.
2. Әлеуметтік төлемдердің толық әрі уақтылы есептелуі.
3. Әлеуметтік төлемдердің дұрыс ұсталып, тиісті тәртіппен аударылуы.

Салықтық аудит жүргізудің маңызды артықшылықтарының бірі — аудит қамтыған кезеңді кейінгі салықтық тексерулерге енгізуге заңнамада белгіленген шектеу. Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 152-бабы 3-тармағына сәйкес, салықтық аудит жүргізілген салық кезеңі кешенді салықтық тексеру тағайындалған кезде тексерілетін кезеңге енгізілмеуге тиіс. Алайда салық төлеушіні қайта ұйымдастыруға немесе таратуға байланысты жүргізілетін тексерулер бұл шектеуден тыс қалады. Осыған ұқсас қағида салық төлеушінің өз өтініші немесе шағымы негізінде тағайындалатын тақырыптық салықтық тексерулерге де қолданылады. Дегенмен бұл норма салықтық мониторингке жататын салық төлеушілерге, жер қойнауын пайдаланушыларға, сондай-ақ акцизделетін өнімдердің жекелеген түрлері мен биоотынды өндіру және олардың айналымымен айналысатын ұйымдарға қолданылмайды. Осылайша, салықтық аудит компанияларға салықтық міндеттемелердің дұрыс орындалуын бағалауға ғана емес, заңнамада белгіленген талаптар сақталған жағдайда тиісті салық кезеңдерінің қайта тексерілуін болдырмауға да мүмкіндік береді.

 

Салықтар бойынша аудиторлық қорытындыны ұсыну тәртібі

Қолданыстағы талаптарға сәйкес, салықтар бойынша аудиторлық қорытынды үш данада жасалуы тиіс.

1. Бірінші дана қорытынды жасалған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде аудит жүргізілген субъектіге беріледі.
2. Екінші дана аудиторлық ұйымда сақталады.
3. Үшінші дана тиісті органның сұрау салуы бойынша, сондай-ақ Қағидаларда көзделген өзге де жағдайларда аудит жүргізілген субъектінің орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органына жіберіледі.

Қорытындыны ілеспе хатпен бірге жеке тапсыруға немесе пошта арқылы жіберуге болады. Құжаттарды ресімдеу мен ұсынудың белгіленген тәртібін сақтау салықтық аудит нәтижелерінің тиісті түрде құжатпен расталуын қамтамасыз ету үшін маңызды.

 

FChain Kazakhstan компаниясының бизнеске арналған кәсіби қызметтері

Аудиторлық қорытындыларды ресімдеу тәртібіндегі өзгерістер салықтық есептің дұрыстығын қамтамасыз етудің, шаруашылық операцияларды тиісті түрде құжаттаудың және Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын сақтаудың маңыздылығын көрсетеді. FChain компаниясы бизнеске мынадай кәсіби бухгалтерлік және құқықтық қызметтер ұсынады:

Бухгалтерлік және салықтық есеп жүргізу — бухгалтерлік және салықтық есепті жүргізу, шаруашылық операциялардың дұрыс көрсетілуін бақылау және салықтық міндеттемелердің орындалуын қадағалау.

Бухгалтерлік есепті қалпына келтіру — есеп деректеріндегі қателерді анықтау және түзету, қаржылық құжаттаманы қалпына келтіру және бухгалтерлік ақпараттың дұрыстығын қамтамасыз ету.

Еңбекақыны есептеу — Қазақстан заңнамасының талаптарына сәйкес еңбекақыны, салықтарды және міндетті әлеуметтік төлемдерді есептеу.

Құқықтық аудит — компания қызметінің қолданыстағы құқықтық талаптарға сәйкестігін бағалау және ықтимал құқықтық тәуекелдерді анықтау.

Кәсіпкерлерге құқықтық қолдау көрсету — компания қызметіне, заңнамалық талаптардың сақталуына және қажетті құжаттарды ресімдеуге қатысты мәселелер бойынша құқықтық кеңес беру.

Компанияны тіркеу — Қазақстанда заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеуді сүйемелдеу, оның ішінде құрылтай құжаттарын дайындау және заңнамада белгіленген талаптардың сақталуын қамтамасыз ету.

Кәсіпорындарды тарату — заңнамада белгіленген талаптарды ескере отырып, компания қызметін тоқтату рәсімін құқықтық сүйемелдеу.

2026 жылғы 3 қарашадан бастап қолданысқа енгізілген жаңартылған талаптар салықтар бойынша аудиторлық қорытындыларды куәландырудың жаңа тәртібін белгілейді және міндетті түрде көрсетілетін мәліметтердің құрамын нақтылайды. Салықтық аудит жүргізуді жоспарлап отырған компаниялар құжаттарды дайындау және аудиторлық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау кезінде бұл өзгерістерді ескеруі қажет. Бухгалтерлік және салықтық есепті уақтылы тексеру, анықталған қателерді түзету және белгіленген рәсімдерді сақтау салықтық тәуекелдерді азайтуға, есептіліктің дұрыстығын қамтамасыз етуге және компания қызметінің Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкестігін сақтауға мүмкіндік береді.

 

Дәрілік заттарды таңбалаудың жаңа талаптары – 2026 жылғы 10 қарашадан бастап

Дайындаған: Анель Космаганбетова

Директордың ассистенті

FChain Қазақстан

 📩almaty@f-chain.com
WhatsApp: +7 771 214 1820