Қазақстандағы статистикалық есептіліктің жаңа қағидалары - FCHAIN

Қазақстандағы статистикалық есептіліктің жаңа қағидалары

Қазақстанда мемлекеттік статистика жүйесін жаңарту жалғасуда. 2026 жылғы тамызда бизнестің статистикалық есептілігіне, Ұлттық статистика бюросының жекелеген нормативтік құқықтық актілеріне, 2025–2027 жылдарға арналған статистикалық жұмыстар жоспарына, сондай-ақ Инфрақұрылымды дамыту қорының қаражатын қаржыландыру және мониторингтеу тәртібіне қатысты бірқатар өзгерістер бекітілді. Жаңашылдықтардың бір бөлігі 2026 жылғы тамызда күшіне енді, ал қалғандары 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

 

2027 жылдан бастап екі жылдық статистикалық нысан алынып тасталады

2027 жылғы 1 қаңтардан бастап жалпымемлекеттік статистикалық байқаулардың қолданыстағы нысандарынан екі жылдық нысан және оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтар алынып тасталады.

 

2-аңшылық нысаны

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті төрағасының 2020 жылғы 10 ақпандағы № 21 бұйрығынан «Аң аулау және аулау, оның ішінде осы салаларда қызметтер көрсету жөніндегі қызмет туралы» (индексі 2-аңшылық) жылдық статистикалық нысаны алынып тасталады. Бұған дейін оны негізгі немесе қосалқы қызмет түрі Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 01.7 «Аң аулау және аулау, оның ішінде осы салаларда қызметтер көрсету» кодына жататын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, жеке кәсіпкерлер, сондай-ақ белгіленген тәртіппен тіркелген және жануарлар дүниесін пайдалануға рұқсат алған жеке тұлғалар ұсынатын. Нысанды ұсыну мерзімі есепті кезеңнен кейінгі 23 ақпанға дейін қоса алғанда белгіленген болатын. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап аталған нысан және оны толтыру жөніндегі нұсқаулық алынып тасталады.

 

2-қалдықтар нысаны

Сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті төрағасының 2020 жылғы 21 ақпандағы № 24 бұйрығына өзгерістер енгізілді. 2027 жылдан бастап «Қалдықтарды қайта өңдеу, сұрыптау, кәдеге жарату және көму туралы есеп» (индексі 2-қалдықтар) жылдық статистикалық нысаны алынып тасталады. Бұған дейін есепті негізгі және/немесе қосалқы қызмет түрі Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 38 «Қалдықтарды жинау, өңдеу және жою; материалдарды кәдеге жарату (қалпына келтіру)» кодына жататын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, сондай-ақ жеке кәсіпкерлер ұсынатын, қауіпті қалдықтарға байланысты жекелеген қызмет түрлерін қоспағанда. Есепті ұсыну мерзімі есепті кезеңнен кейінгі 1 ақпанға дейін қоса алғанда белгіленген болатын. Осылайша, 2027 жылдан бастап осы екі жылдық статистикалық нысанды бұрынғы форматта ұсыну міндеті тоқтатылады.

 

Ұлттық статистика бюросының бірқатар бұйрықтарының күші жойылады

Сонымен қатар статистикалық есептілік саласындағы нормативтік база қайта қаралуда. 2026 жылғы 31 тамыздан бастап мыналардың күші жойылады:

1. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі әзірлеген ведомстволық статистикалық байқаудың статистикалық нысанын және оны толтыру жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті төрағасының 2017 жылғы 3 ақпандағы № 26 бұйрығы;
2. № 26 бұйрыққа өзгерістер енгізілген Ұлттық статистика бюросы басшысының 2021 жылғы 29 қарашадағы № 38 бұйрығы.

2027 жылғы 1 қаңтардан бастап кәсіпорындар статистикасы және конъюнктуралық зерттеулер бойынша статистикалық нысандарды реттейтін бірқатар нормативтік құқықтық актілердің, оның ішінде 2020 жылғы 23 қаңтардағы № 8 бұйрықтың, сондай-ақ оған өзгерістер мен толықтырулар енгізген 2021, 2022, 2023 және 2024 жылдардағы кейінгі бұйрықтардың күші жойылады. Өзгерістер Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы басшысының міндетін атқарушының 2026 жылғы 14 тамыздағы № 21 бұйрығымен көзделген. Бұйрықтың негізгі ережелері 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап, ал жекелеген ережелері 2026 жылғы 31 тамыздан бастап қолданысқа енгізіледі.

 

2025–2027 жылдарға арналған статистикалық жұмыстар жоспары жаңа редакцияда бекітілді

Тағы бір маңызды өзгеріс 2025–2027 жылдарға арналған статистикалық жұмыстар жоспарына қатысты. Статистикалық жұмыстар жоспары мемлекеттік статистика органдары жүргізетін статистикалық байқаулар мен іс-шаралардың тізбесін айқындайды. Сондықтан компанияларға есептілікті жоспарлау және өздерінің статистикалық міндеттемелерін тексеру кезінде оның өзекті редакциясын ескеру маңызды. Инфрақұрылымды дамыту қорының қаражатын қаржыландыру және пайдалану қағидалары бекітілді. 2026 жылғы тамызда Инфрақұрылымды дамыту қорының қаражатын қаржыландыру, пайдалану және мониторингтеу қағидалары да бекітілді. Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2026 жылғы 11 тамыздағы № 543 бұйрығы қол қойылған сәттен бастап қолданысқа енгізіледі. Қағидаларға сәйкес, Инфрақұрылымды дамыту қоры қаражатты есепке алу және жұмсау үшін мемлекеттік қазынашылықта ашылған қолма-қол ақшаны бақылау шоты болып табылады. Қор:

1. Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан берілетін трансферттер;
2. Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де түсімдер есебінен қалыптастырылады.

 

Өзгерістер бизнес үшін нені білдіреді?

Статистикалық нысандарды жаңарту және жекелеген нормативтік құқықтық актілердің күшін жою мемлекеттік статистика жүйесі мен қолданылатын есептілікті өзектендіруге бағытталған. Бизнес үшін бұл компания 2026–2027 жылдары ұсынуға міндетті статистикалық нысандардың тізбесін тексеру және ескірген талаптарды басшылыққа алмау қажеттігін білдіреді. Аң аулау және жануарларды аулау, қалдықтармен жұмыс істеу саласында қызмет атқаратын компаниялар, сондай-ақ кәсіпорындардың қызметі бойынша статистикалық байқауларға жататын ұйымдар бұған ерекше назар аударуы қажет. Бұл ретте белгілі бір статистикалық нысанның алынып тасталуын компанияны статистикалық есептіліктен толық босату ретінде автоматты түрде қарастыруға болмайды. Міндетті нысандардың тізбесі қызмет түріне, компанияның көрсеткіштеріне және мемлекеттік статистика органдарының қолданыстағы талаптарына байланысты.

 

FChain ұсынатын кәсіби бухгалтерлік және есептілік сүйемелдеу қызметтері

Заңнама мен есептілік нысандарындағы өзгерістер бизнестен мерзімдерді, талаптарды және нормативтік құжаттардың өзекті редакцияларын тұрақты бақылауды талап етеді. Міндетті есептілікті қате немесе уақтылы ұсынбау компания үшін қосымша әкімшілік тәуекелдер тудыруы мүмкін. FChain Қазақстандағы бизнеске бухгалтерлік, салықтық және есептілік бойынша кәсіби қызметтер ұсынады. Кешенді сүйемелдеу шеңберінде FChain мамандары мынадай қызметтерді ұсынады:

• Қазақстандағы бухгалтерлік аутсорсинг – FCHAIN – бухгалтерлік және салықтық есеп жүргізу;
• Қазақстандағы бухгалтерлік есепті қалпына келтіру – FCHAIN – міндетті есептілікті дайындау және тапсыру, сондай-ақ статистикалық есептілікті сүйемелдеу;
• Алматыдағы жалақыны есептеу – FCHAIN – жалақыны есептеу;
• Қазақстандағы жалпыға бірдей декларациялау – FCHAIN – салықтық және бухгалтерлік кеңес беру;
• Қазақстандағы кадрлық есеп және HR қызметтері – FCHAIN – кадрлық әкімшілендіру.

FChain сараптамасы бизнеске есепке алу және есептілік процестерін заңнаманың өзекті талаптарына сәйкес құруға және компанияның негізгі міндеттеріне назар аударуға мүмкіндік береді. Кәсіби консультация алу және бизнесіңіз үшін бухгалтерлік және есептілік сүйемелдеудің оңтайлы форматын таңдау үшін FChain компаниясына хабарласыңыз.

 

2026 жылғы тамыздан бастап аудиторлық қызметте не өзгерді? 

Дайындаған: Анель Космаганбетова

Директордың ассистенті

FChain Қазақстан

 📩almaty@f-chain.com
WhatsApp: +7 771 214 1820