Заң жаңалықтары – Маусым 2026 - FCHAIN

Заң жаңалықтары – Маусым 2026

2026 жылғы маусым айында еңбек құқығы, корпоративтік реттеу, бизнесті тіркеу және мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл салаларында бірқатар маңызды өзгерістер күшіне енді. Бұл жаңалықтардың бір бөлігі жұмыс берушілерге, компания басшыларына, бизнес иелеріне және заң қызметтеріне тікелей қатысты. Төменде компания қызметінде ескеру ұсынылатын негізгі өзгерістерге шолу ұсынылған.

 

Еңбек құқығы және қызметкерлердің құқықтарын қорғау

2026 жылғы 8 маусымнан бастап азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттарды еңбек шарттарының орнына пайдалануға жол берілмейді. Қауіпсіз еңбек жағдайларын жетілдіру, қызметкерлердің еңбек құқықтарын қорғау және әлеуметтік қамсыздандыру мәселелері бойынша түзетулер күшіне енеді. Енді жеке тұлғамен азаматтық-құқықтық сипаттағы шарт жасасуға, егер онда еңбек қатынастарының белгілері болса, жол берілмейді.

Мұндай белгілерге мыналар жатады:

1. белгілі бір кәсіп немесе лауазым бойынша жұмысты орындау;
2. жұмысты ұйымның ішкі тәртіп қағидаларына бағына отырып жеке орындау;
3. түпкі нәтиже үшін емес, еңбек процесі үшін ақы алу.

Көрсетілген белгілердің біреуі немесе бірнешеуі бар шарт оның атауына қарамастан еңбек шарты болып танылады.

Сондай-ақ қызметкерлер үшін қосымша кепілдіктер енгізіледі:

1. 14 жасқа дейінгі балалары бар жалғызбасты ата-аналарды жұмыс берушінің бастамасы бойынша жұмыстан шығаруға тыйым салынады;
2. келісім комиссияларының жұмысына тәуелсіз делдал тартылуы мүмкін;
3. жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеру комиссиясының құрамы кеңейтіледі;
4. жазатайым оқиға кезіндегі қызметкердің кінә дәрежесі 25%-дан аспауға тиіс;
5. ұжымдық шарттарға жаңа міндетті ережелер енгізіледі.

Еңбек тәуекелдерін азайту мақсатында қолданыстағы азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттарға, кадрлық құжаттамаға және ұжымдық шарттарға аудит жүргізу ұсынылады.

 

Салықтық ақпарат және мемлекеттік аудит

Мемлекеттік кірістер органдары салық құпиясын құрайтын мәліметтерді беретін болады. 2026 жылғы 2 маусымнан бастап мемлекеттік кірістер органдары мен сыртқы мемлекеттік аудит органдарының өзара іс-қимыл жасау қағидалары күшіне енеді.

Енді салық төлеушінің жазбаша келісімінсіз салық құпиясын қамтитын мәліметтер сыртқы мемлекеттік аудит органдарына берілуі мүмкін. Ақпаратты ұсыну мерзімі сұрау салу алынған күннен бастап 10 жұмыс күнінен аспайды. Компанияларға салықтық есеп пен құжаттаманың толықтығына ерекше назар аудару ұсынылады, өйткені мемлекеттік органдар арасындағы ақпарат алмасу мүмкіндіктері кеңейтілуде.

 

Кәсіпкерлік қызмет

2026 жылғы маусымда кәсіпкерлердің қызметті немесе белгілі бір әрекеттерді бастауы немесе тоқтатуы туралы хабарламаның жаңа нысаны енгізілді. Қызметтің жаңа түрлерін тіркеу немесе өзгерістер енгізу кезінде хабарламаның өзекті нысандарын пайдалану ұсынылады.

 

Халықаралық шарттар

2026 жылғы 1 маусымнан бастап халықаралық шарттарға қатысты процестер халықаралық шарттарды басқарудың электрондық жүйесі арқылы міндетті түрде жүзеге асырылады. Бұл өзгерістер шетелдік қатысуы бар компаниялар, халықаралық серіктестермен жұмыс істейтін ұйымдар және мемлекеттік келісімшарттарға қатысушылар үшін өзекті. Электрондық форматта жүзеге асырылатын рәсімдер:

1. халықаралық шарттарды келісу;
2. құқықтық сараптама жүргізу;
3. халықаралық шарттарды тіркеу және есепке алу;
4. Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігімен өзара іс-қимыл жасау.

 

Заңды тұлғаларды тіркеу

Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу қағидаларына өзгерістер енгізді. Енді заңды тұлғаның атауында мыналарды пайдалануға тыйым салынады:

1. мемлекеттік органдардың ресми атаулары;
2. мемлекеттік мекемелердің атаулары;
3. мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік сектор субъектілерінің атауларына ұқсас қысқартулар мен туынды белгілер.

Жаңа компанияларды, филиалдарды тіркеу немесе ребрендинг жүргізу кезінде таңдалған атаудың заңнама талаптарына сәйкестігін алдын ала тексеру қажет.

 

2026 жылғы маусымда назар аудару қажет мәселелер

1. Азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттарды еңбек қатынастары белгілерінің болуына тексеру.
2. Жаңа еңбек кепілдіктерін ескере отырып кадрлық құжаттарды жаңарту.
3. Ұжымдық шарттардың жаңа талаптарға сәйкестігін тексеру.
4. Салықтық құжаттаманы және ішкі комплаенс рәсімдерін бақылауды күшейту.
5. Заңды тұлғаларды тіркеу және атауын өзгерту кезінде жаңа талаптарды ескеру.

Заңнамадағы өзгерістерді уақтылы талдау құқықтық тәуекелдерді азайтуға, айыппұлдардың алдын алуға және компания қызметінің Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкестігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

 

FChain — бизнесіңізді құқықтық сүйемелдеудегі сенімді серіктесіңіз

Заңнамадағы өзгерістер бизнес тарапынан шарттық қатынастарды, кадрлық процестерді, корпоративтік құжаттарды және заң талаптарының сақталуын тұрақты бақылауды талап етеді. Жаңа талаптарға уақытылы бейімделмеу еңбек дауларына, айыппұлдарға, мемлекеттік органдар тарапынан тексерулерге және қосымша құқықтық тәуекелдерге әкелуі мүмкін. FChain бизнеске кешенді құқықтық қолдау көрсетеді:

• ~ Корпоративтік, еңбек және азаматтық құқық мәселелері бойынша құқықтық консультациялар;
• ~ Шарттарды дайындау, құқықтық сараптау және сүйемелдеу;
• ~ Ішкі саясаттарды, ережелерді және нормативтік құжаттарды әзірлеу;
• ~ Компания қызметіне құқықтық аудит жүргізу және тәуекелдерді анықтау;
• ~ Заңды тұлғаларды тіркеу, қайта тіркеу және құрылтай құжаттарына өзгерістер енгізу;
• ~ Мемлекеттік органдармен және серіктестермен өзара іс-қимыл кезінде құқықтық қолдау көрсету.

Құқықтық сүйемелдеуді FChain мамандарына сеніп тапсырып, бизнесіңізді дамытуға назар аударыңыз.

FChain сарапшыларымен бүгін хабарласып, корпоративтік құқық, шарттық жұмыс, еңбек заңнамасы және құқықтық тәуекелдерді басқару мәселелері бойынша кәсіби кеңес алыңыз.

 

Еңбек заңнамасының сақталуын бақылаудың жаңа құралы

Дайындаған: Мөлдір Мұхтар

Бизнес дамыту жөніндегі маман

FChain Қазақстан

 📩almaty@f-chain.com
WhatsApp: +7 771 214 1820